70 Tổng các xét nghiệm

Xét nghiệm AFP và những điều chúng ta cần biết

Cơ thể bình thường của một người khỏe mạnh có một nồng độ rất nhỏ AFP (alpha-fetoprotein). Nhưng khi bạn mắc các bệnh về gan hoặc khi bạn đang mang thai thì nồng độ AFP trong máu sẽ tăng lên một cách đáng kể. Cùng tìm hiểu thông tin về xét nghiệm AFP và ý nghĩa của việc xét nghiệm.

1.Xét nghiệm AFP có nghĩa là như thế nào?

Alpha-fetoprotein ( AFP) là một loại protein huyết tương có nồng độ cao có trong máu của thai nhi, thông thường, một protein afp sẽ được tạo ra bởi các tế bào gan chưa trưởng thành trong cơ thể của thai nhi. Trên thực tế, vào những năm đầu đời, khi mới sinh, những đứa trẻ sơ sinh sẽ có nồng độ AFP trong máu khá cao và sẽ giảm dần xuống mức bình thường khi trẻ lớn dần lên ,những người bình thường khỏe mạnh, không mang thai thường có nồng độ AFP trong máu rất thấp, sẽ không vượt quá 10 ng/ml. Không chỉ vậy, theo thống kê, có 2/3 số người bị ung thư gan cũng sản xuất AFP ở mức độ cao. Do đó, xét nghiệm tìm dấu ấn AFP cũng được sử dụng trong tầm soát và theo dõi điều trị ung thư gan.

Xét nghiệm AFP đặc biệt có giá trị khi khi dấu ấn này được kết hợp với 2 dấu ấn khác là AFP-L3 và PIVKA-II. Giá trị của xét nghiệm AFP là định hướng chẩn đoán và theo dõi điều trị. AFP tăng không đồng nghĩa là bệnh nhân bị ung thư gan vì ngoài ung thư gan AFP còn tăng lên khi bệnh nhân bị viêm gan cấp, viêm gan mạn, xơ gan, có thai... Ngược lại AFP bình thường cũng không loại trừ khả năng bị ung thư gan vì có tới 20-30% bệnh nhân ung thư gan nguyên phát nhưng nồng độ AFP vẫn không cao, đó là chưa kể các trường hợp ung thư gan thứ phát. Xét nghiệm AFP là xét nghiệm có giá trị để theo dõi điều trị, đặc biệt với các bệnh nhân trước khi điều trị có nồng độ AFP cao.

2. Khi nào bạn cần đi làm xét nghiệm AFP?

Bạn nên đi xét nghiệm AFP để phòng tránh và điều trị bệnh trong các trường hợp sua:

+ Để xác định xem  cơ thể của bạn có bị ung thư gan truyền phát, ung thư tinh hoàn hay ung thư buồng trứng hay không?

+ Để các bác sĩ có thể đưa ra liệu trình và thuốc phù hợp để điều trị ung thư

+ Phát hiện sớm ung thư lần đầu hoặc ung thư tái phát

+ Mẹ bầu ở thàng thứ 4 của thai kì nên đi xét nghiệm (alpha-fetoprotein) xem thai nhi có khỏe mạnh hay không.

3. Bạn cần chuẩn bị gì trước khi đi xét nghiệm AFP ?

Trước khi đi làm xét nghiệm, bạn cũng không cần chuẩn bị điều gì đặc biệt, nhưng bác sĩ xét nghiệm sẽ có lưu ý riêng cho tình trạng sức khỏe của bạn, bạn hoàn toàn có thể hỏi bác sĩ xem có cần chuẩn bị điều gì đặc biệt không.

Nếu bạn đang mang thai, cần cân nhắc trước khi lấy máu. Bởi vì kết quả của xét nghiệm sẽ phụ thuộc vào cân nặng và độ tuổi. Khi thực hiện xét nghiệm nên mặc áo ngắn tay để dễ dàng có thể lấy máu ở cánh tay.

4. Quy trình xét nghiệm AFP mà bạn nên biết

Khi tiến hành xét nghiệm bạn nên hiểu rõ các cảnh báo cũng như lưu ý nếu như bạn còn bất cứ điều gì chưa rõ hay hỏi lại bác sĩ để có thể xét nghiệm được hiệu quả nhất:

Trước tiên bạn sẽ được lấy máu tĩnh mạch từ cánh tay và gửi đi xét nghiệm. Bạn có thể có chút bầm tím nhỏ tại điểm lấy máu. Mẫu máu được gửi đi xét nghiệm. Sau khi lấy máu có thể trở lại làm việc cũng như sinh hoạt bình thường mà không phải lo lắng gì.

Nồng độ bình thường là AFP < 25 UI/ml. Khi bệnh nhân bị ung thư gan nồng độ AFP tăng lên:

Xét nghiệm AFP là xét nghiệm có giá trị lớn trong chẩn đoán ung thư gan và theo dõi điều trị. Tuy nhiên, chỉ riêng xét nghiệm AFP chưa đủ để kết luận ung thư gan. Lý do là bởi, AFP còn tăng lên khi bệnh nhân bị viêm gan cấp, viêm gan mạn, xơ gan, có thai… Ngược lại AFP bình thường cũng không loại trừ khả năng bị ung thư gan vì có tới 20-30% bệnh nhân ung thư gan nguyên phát nhưng nồng độ AFP vẫn không cao, đó là chưa kể các trường hợp ung thư gan thứ phát.
Như vậy, để phát hiện ung thư gan, cần kết hợp xét nghiệm AFP và các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh khác.

5. Ý nghĩa của việc xét nghiệm AFP

Đối với xét nghiệm AFP được dùng để xác nhận di tật thai nhi

+ Nếu như kết quả cho ra là âm tính  hoặc khi có nồng độ afp nhở hơn 25 ul/ml thì chứng tỏ rằng là thai nhi của bạn đang rất khỏe mạnh.

+  Nếu như kết quả xét nghiệm cho ra là dương tính với AFP hoặc là nồng độ AFP ở trong máu cao hơn so với mức bình thường thì cứng tỏ thai nhi của bạn đang mắc dị tạt bẩm sinh như nứt đốt sống cổ.

+ Nếu  kết quả cho ra xác định rằng dương tính với nồng độ AFP thấp có thể nghi ngờ thai nhi bị hội chứng down hoặc hội chứng edwards

Tuy nhiên, bạn cũng không  nên  quá lo lắng với nồng độ AFP  trong thai nhi  của bạn bất thường  vì kết quả có thể thay đổi rất nhiều trong suốt thai kì  do thai nhi của bạn tạo ra nhiều afp hơn mức bình thường, hoặc bạn có  thể mang trong cơ thể 2,3 em bé khiến nồng độ AFP cũng lớn hơn nhiều so với 1. Ngoài ra cũng cần cân nhắc các vấn đề về cân nặng  hoặc việc mắc bệnh đái tháo đường,… đây cũng chính là những căn bệnh gây ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm của bạn.

Khi nồng độ AFP của bạn quá cao hoặc quá thấp các bác sĩ sẽ chỉ định cho bạn thêm các nghiệm khác để kiểm tra kĩ hơn về độ chính xác. Bác sĩ có thể kiểm tra xem bạn đã mang thai bao lâu và mang trong người bao nhiêu em bé, đồng thời xem xét kĩ xem khả năng thai nhi có thể sẽ mắc các dị tật bẩm sinh. Một cách xác định kiểm tra khác là các bác sĩ sẽ trọc ốc của bạn để kiểm tra. bác sĩ sẽ dùng 1 cây kim dài để luồn vào ối của bạn và lấy một lượng ối mang đi xét nghiệm. nếu em bé bị sinh non, các bác sixsex theo dõi chặt chẽ, nếu em bé của bạn bị mắc các chứng như bị tật bẩm sinh hay down,.. hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ để có lựa chọn đúng đắn nhất cho bản thân và gia đình.

AFP có tác dụng trong việc chuẩn đoán ung thư gan

Nồng độ AFP sẽ tăng rất cao trong máu của bạn , ngưỡng bình thường với nhứng người khỏe mạnh là từ 0-8 ng/ml. Các loại bệnh như ung thư gan, sơ gan, viêm gan A,viêm gan B,.. sẽ làm nồng độ AFP trong máu của bạn tăng rất cao vì vậy bạn cần làm nhiều loại xét nghiệm để cho ra kết quả chính xác nhất.

Mức rất cao là ở ngưỡng 500- 1000 ng/ml trở lên, thường là dấu hiệu của các bệnh ung thư, khi bạn mắc các bệnh về gan mà nồng độ afp trong máu đạt trêm 200ng/ml thì có thể bạn đã mắc các bệnh ung thư .

Đối với những người có nồng độ afp trong máu tăng nhưng chỉ ở ngưỡng dưới 200ng/ml.  các bác sĩ sẽ yêu cầu đi xét nghiệm AFP-L3% (còn gọi là L3AFP),kết quả này giúp các bác sĩ có thể chẩn đoán chính xá về các loại bệnh có trong cơ thể bệnh nhân như u gan, sơ gan, xét nghiệm định lượng nồng độ AFP trong máu  đóng vai trò quan trọng trong việc tầm soát và chẩn đoán sớm ung thư gan và dị tật ở thai nhi, đồng thời là cách để bạn nhanh chóng phát hiện có các vấn đề sức khỏe  nói trên, để có thể điều trị, theo dõi kịp thời để mang lại kết quả khả quan nhất cho sức khỏe  của bạn.

*Nội dung bình luận không được để trống và phải có ý nghĩa và không quá ngắn dưới 30 ký tự.

Bạn hãy xem lại nội dung câu hỏi trước khi gửi. Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu. Nội dung dài hơn 30 ký tự. Các thông tin về triệu chứng, thời gian phát bệnh, quá trình khám chữa trước đây (nếu có)... sẽ rất hữu ích cho bác sĩ.

Tiếp theo, vui lòng cung cấp thêm thông tin về bệnh nhân để bác sĩ có thể tư vấn cụ thểnhất.

Bạn vẫn có thể sửa lại nội dung câu hỏi trong vòng 1 giờ kể từ thời điểm gửi đi.

Bạn phải đăng kí là thành viên của hỏi bác sĩ.

*Họ tên không được để trống.
*Email không được để trống.
*Số điện thoại không được để trống.
*Điạ chỉ không được để trống.