70 Tổng các xét nghiệm

Xét nghiệm Amylase được tiến hành như thế nào?

Xét nghiệm Alpha – Amylase hay còn được gọi tắt là xét nghiệm Amylase là một trọng những xét nghiệm quan trọng giúp chuẩn đoán các bệnh lý có liên quan đến tuyến nước bọt, tuyến tụy hay gan,... Vậy xét nghiệm Amylase là gì? Có lưu ý gì trước khi đi xét nghiệm hay không? Trường hợp nào cần phải tiến hành xét nghiệm Amylase? Những thắc mắc này sẽ được chúng tôi giải đáp ở bên dưới đây!

Định nghĩa về xét nghiệm Amylase

Amylase là gì?

Amylase là một loại enzym được sản xuất chủ yếu bởi các tuyến nước bọt, tuyến tụy và một phần ở gan, buồng trứng, niêm mạc ruột non, vòi trứng,...

Ở trong cơ thể, Amylase có tác dụng giúp tiêu hóa các carbohydrate phức tạp như tinh bột,... thành carbohydrate đơn giản và dễ dàng hấp thụ vào cơ thể hơn. Enzym Amylase cũng có mặt ở trong máu, nước tiểu và một số dịch khác của cơ thể như dịch cổ trướng,... Khi xuất hiện viêm tụy cấp, lượng Amylase trong máu có thể tăng lên trong khoảng thời gian từ 3 – 6 tiếng đồng hồ, đạt đỉnh điểm là sau 24 giờ và chúng có thể trở lại bình thường sau khoảng từ 2 – 3 ngày.

Xét nghiệm Amylase là xét nghiệm gì?

Đây là xét nghiệm nhằm tác dụng đo lượng enzym Amylase từ mẫu. Mẫu được lấy xét nghiệm có thể là nước tiểu hoặc máu được lấy từ tĩnh mạch.

Thông thường, enzym Amylase sẽ có nhiều nhất trong tuyến nước bọt và tuyến tụy, chỉ có một lượng ít được tìm thấy trong nước tiểu và trong máu. Tuy nhiên, khi mà tuyến nước bọt hoặc tuyến tụy bị tổn thương, thì lượng Amylase sẽ được giải phóng nhiều hơn ở trong nước tiểu và trong máu.

Trong máu, thì nồng độ của Amylase thường tăng lên trong một khoảng thời gian khá ngăn. Còn trong nước tiểu, nồng độ của Amylase có thể tăng cao vài ngày. Do vậy, trong trường hợp cần thiết, bệnh nhân có thể tiến hành cả hai loại xét nghiệm để có được kết quả chính xác nhất.

Khi nào cần đi xét nghiệm Amylase?

Người bệnh thường đi xét nghiệm Amylase trong các trường hợp sau đây:

  • Xuất hiện các triệu chứng như nặng bụng, buồn nôn, mất cảm giác ngon miệng, đau lưng,... Bởi hầu hết đó đều là những triệu chứng của viêm tụy cấp và các bệnh liên quan đến tụy
  • Đánh giá các phương pháp điều trị viêm tụy cấp cũng như các bệnh liên quan đến tụy
  • Nhằm định lượng hoạt động của enzym Amylase ở trong dịch cổ trướng hay ở trong dịch màng phổi
  • Kiểm tra xem tuyến nước bọt có bị sưng hay bị viêm không?

Có phải chuẩn bị gì trước khi đi xét nghiệm hay không?

Trước khi chuẩn bị xét nghiệm, để không làm ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm, người bệnh cần phải lưu ý một số điều sau:

  • Trong vòng 24 giờ trước khi xét nghiệm, tuyệt đối không được sử dụng rượu
  • Đối với xét nghiệm máu trong khoảng thời gian ít nhất là 2 giờ thì người xét nghiệm không được ăn hoặc uống bất cứ thứ gì, trừ nước lọc
  • Đối với xét nghiệm Amylase bằng nước tiểu, người xét nghiệm cần phải uống đủ nước để tránh tình trạng mất nước
  • Trong trường hợp bạn đang điều trị bằng các loại thuốc khác thì cũng nên báo cho bác sĩ biết. Bởi một số thuốc điều trị cũng ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm

Quy trình xét nghiệm Amylase

Quy trình xét nghiệm Amylase máu

Bước 1: Chuẩn bị lấy máu

Nhân viên y tế sẽ sử dụng một chiếc băng thun quấn quanh cánh tay cảu bạn để ngăn chặn dòng chảy của máu. Điều đó phần tĩnh mạch bên dưới của băng lớn hơn và việc lấy máu sẽ trở nên dễ dàng hơn.

Tiếp đó, sẽ sử dụng alcohol để sát trùng nơi đưa mũi tiêm vào.

Bước 2: Tiến hành lấy máu

Nhân viên y tế sẽ đưa mũi kim vào tĩnh mạch để lấy máu, có nhiều trường hợp phải đưa mũi kim vào nhiều lần mới lấy được máu.

Sau khi hút máu đầy ống tiêm, nhân viên y tế sẽ rút mũi kim ra và đưa máu vào ống nghiệm để mang đi phân tích.

Bước 3: Sau khi lấy máu xong

Nhân viên y tế sẽ gỡ bỏ băng thun ở cánh tay của bạn ra. Tiếp đó, họ sẽ sử dụng một miếng gạc hoặc miếng bông đặt lên chỗ mũi kim vừa rút ra để ngăn chặn máu chảy.

Đối với trường hợp xét nghiệm máu, sau khi lấy máu, người xét nghiệm có thể xuất hiện một vết bầm tím trên da. Tuy nhiên, vấn đề này không quá nghiêm trọng, bạn có thể tự giảm bớt nguy cơ bằng việc đè tại chỗ trong một khoảng thời gian ngắn.

Trong một số trường hợp hiếm gặp, sau khi lấy máu, tĩnh mạch có thể bị sưng tấy. Vấn đề này sẽ được giải quyết khi bạn sử dụng một miếng gạc ấm.

Trong trường hợp bạn bị rối loạn máu đông, sau khi rút mũi kim mà máu vẫn chảy liên tục thì người bệnh cần được sử dụng một số loại thuốc giúp đông máu để ngăn chặn tình trạng chảy máu. Nếu tình trạng này vẫn tiếp diễn, bệnh nhân cần phải thông báo trực tiếp với bác sĩ để được hỗ trợ tốt nhất.

Xét nghiệm Amylase bằng nước tiểu

Thông thường, Amylase sẽ được thải trừ qua đường nước tiểu. Do vậy, xét nghiệm này thường được cùng hoặc sau khi đã tiến hành xét nghiệm máu để tiến hành đánh giá kết quả điều trị cũng như xác định mức độ tăng hoặc giảm của chỉ số Amylase theo thời gian.

Đối với xét nghiệm trong mẫu nước tiểu 24 giờ, quy trình sẽ được thực hiện như sau:

Bước 1: Mẫu sẽ được lấy vào buổi sáng nhưng không sẽ không lấy ngay sau khi thức dậy. Bạn sẽ phải ghi chú lại để đánh dấu thời gian bắt đầu lấy nước tiểu trong khoảng thời gian 24 tiếng.

Bước 2: Trong 24 giờ tới, tất cả nước tiểu của bạn sẽ được lấy. Bác sĩ sẽ cung cấp cho bạn một chiếc bình lớn có khả năng chứa tất cả nước tiểu và một chiếc bình có chứa một lượng nhỏ của chất bảo quản trong đó.

Theo kinh nghiệm khi lấy, bạn nên đi vào một chiếc lọ nhỏ rồi đổ sang bình lớn. Chú ý là bạn không nên chạm ngón tay vào miệng lọ bởi điều đó có thể làm ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm.

Bước 3: Bình lớn chứa mẫu sẽ được bảo quản lạnh trong vòng 24 giờ

Bước 4: Bạn nên làm rỗng bàng quang trước khi kết thúc thời hạn 24 giờ. Sau khi thêm nước tiểu cần phải ghi chú thời gian vào.

Chú ý, trong suốt quá trình lấy bạn không để bất cứ thứ gì rơi vào trong nước tiểu như giấy vệ sinh, lông mu, máu kinh, phân và các loại tạp chất khác.

Kết quả xét nghiệm Amylase

Kết quả xét nghiệm bình thường

Lúc này, bạn có thể bớt lo lăng hơn bởi các chỉ số của enzym Amylase bình thường có thể chứng tỏ bạn sẽ không mắc phải các bệnh lý liên quan đến tuyến tụy, gan hoặc tuyến nước bọt,...

  • Nồng độ của Amylase trong nước tiểu ở người bình thường là 42 – 321 U/L
  • Nồng độ trung bình của Amylase trong máu là 22 – 80 U/L. Trong đó, có những nơi nhận định kết quả 20 – 140 U/L là kết quả bình thường

Do vậy, bạn cần phải xác nhận kết quả chính xác từ bác sĩ.

Kết quả xét nghiệm lượng Amylase tăng cao

Chỉ số Amylase sẽ tăng cao trong các trường hợp sau:

  • Bị viêm tụy cấp tính hoặc viêm tụy mãn tính: Trong trường hợp này, chỉ số của alpha Amylase trong máu thường tăng gấp 4 – 6 lần so với chỉ số bình thường
  • Bị tắc nghẽn tuyến tụy hoặc có thể bị ung thư tuyến tụy
  • Có thai ngoài tử cung ở nữ giới
  • Viêm tụy cấp do sử dụng một số loại thuốc như dexamethason, furocemid,...
  • Một số bệnh lý về đường mật như viêm túi mật cấp, sỏi ống mật chủ,...
  • Bệnh lý về tuyến nước bọt như quai bị, tắc ống dẫn nước bọt,...
  • Suy thận giai đoạn cuối
  • Mắc một chứng như chấn thương, nghiện rượu, ngộ độc rượu cấp cao,...
  • Bị viêm dạ dày ruột: Đây là dấu hiệu chứng minh đường tiêu hóa bị tổn thương, có thể xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, nôn mửa và bị tiêu chảy
  • Tăng nồng độ của macroamylase có trong máu

Kết quả xét nghiệm Amylase suy giảm

Chỉ số Amylase suy giảm suy giảm trong các trường hợp sau:

  • Chức năng gan bị ảnh hưởng: suy gan, gan nhiễm độc,...
  • Tiền sản giật: Hiện tượng này xảy ra khi bạn đang trong quá trình mang thai và bị cao huyết áp
  • Bệnh thận: Một số tổn thương thận trực tiếp như bị thiếu oxy hoặc bị chảy máu nặng cũng có thể khiến cho chỉ số của Amylase suy giảm
  • Sự tổn thương của các tế bào sản xuất Amylase có trong tuyến tụy
*Nội dung bình luận không được để trống và phải có ý nghĩa và không quá ngắn dưới 30 ký tự.

Bạn hãy xem lại nội dung câu hỏi trước khi gửi. Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu. Nội dung dài hơn 30 ký tự. Các thông tin về triệu chứng, thời gian phát bệnh, quá trình khám chữa trước đây (nếu có)... sẽ rất hữu ích cho bác sĩ.

Tiếp theo, vui lòng cung cấp thêm thông tin về bệnh nhân để bác sĩ có thể tư vấn cụ thểnhất.

Bạn vẫn có thể sửa lại nội dung câu hỏi trong vòng 1 giờ kể từ thời điểm gửi đi.

Bạn phải đăng kí là thành viên của hỏi bác sĩ.

*Họ tên không được để trống.
*Email không được để trống.
*Số điện thoại không được để trống.
*Điạ chỉ không được để trống.