180 Tổng các loại bệnh

Whitmore – Lưỡi hái tử thần mang tên “Vi khuẩn ăn thịt người”

Whitmore và thực trạng của căn bệnh tại Việt Nam

Bệnh Whitmore là bệnh như thế nào?

Bệnh Whitmore hay còn được biết đến với cái tên là căn bệnh Melioidosis. Căn bệnh này do khuẩn Burkholderia pseudomallei gây nên. Burkholderia pseudomallei là một loại trực khuẩn gram âm, có dạng như hình roi. Trong môi trường tự nhiên, chúng tồn tại chủ yếu trong các vùng đất và nước bị ô nhiễm. Ngoài ra, chúng còn có khả năng tồn tại trong một số điều kiện môi trường khác như môi trường khô hạn, đất nghèo chất dinh dưỡng hoặc thậm chí là môi trường axit. Tuy nhiên, chúng có thể bị tiêu diệt bởi các tia cực tím.

Nhiều người hay gọi Whitmore với cái tên là khuẩn ăn thịt người. Nhưng thực thế, điều đó là không đúng. Khi bệnh phát triển nặng, vi khuẩn gây bệnh gây hoại tử các tế bào trên cơ thể, khiến cho các tế bào bị phá hủy một cách trầm trọng, chứ thực chất chúng không thể “ăn” các tế bào đó được. Vì vậy, không thể gọi chúng là vi khuẩn ăn thịt người được.

Thực trạng bệnh Whitmore tại Việt Nam

Căn bệnh này xuất hiện đầu tiên tại Việt Nam từ năm 1925 ở một thai phụ sống tại quận Thủ Đức, 24 tuổi. Sau đó, trong giai đoạn từ năm 1940 – 1970, rất nhiều binh lính của Mỹ và Pháp mắc phải căn bệnh này. Trong thời gian gần đây, nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, tỉ lệ các bệnh nhân mắc phải căn bệnh này chiếm đa số tại khu vực các tỉnh phía Bắc và khu vực phía Nam của nước ta. Bệnh thường gặp nhiều ở nam giới hơn nữ giới, xuất hiện nhiều ở người lớn và thường vào các mùa mưa. Tỉ lệ các bệnh nhân bị tử vong do bệnh này rất cao, chiếm đến hơn 40%. Trong suốt một thời gian dài, căn bệnh này giường như rất “im hơi lặng tiếng” cho đến năm 2019, có rất nhiều ca nhập viện trong tình trạng bị hoại tử nặng. Căn bệnh này diễn biến rất nhành, có nhiều ca bị tử vong trong khoảng 48 tiếng đồng hồ sau khi nhập viện.

Con đường lây nhiễm bệnh Whitmore

Khuẩn gây bệnh lây nhiễm thông qua vết thương hở, vết da xước. Những đối tượng thường xuyên tiếp xúc với nước, đất bị ô nhiễm mà không sử dụng đồ bảo hộ có nguy cơ lây bệnh rất cao.

Ngoài ra, nếu con người ăn, uống nước có chứa khuẩn Burkholderia pseudomallei hoặc hít phải bụi bẩn, giọt nước có chứa vi khuẩn gây bệnh cũng có nguy cơ mắc bệnh. Căn bệnh này rất hiếm khi lây truyền từ người này sang người khác.

Một số loài động vật có nguy cơ mắc bệnh cao như cừu, chó, mèo, dê, ngựa,...

Những đối tượng nào có nguy cơ mắc bệnh?

Các đối tượng có nguy cơ mắc bệnh gồm:

  • Các đối tượng trong độ tuổi từ 40 – 60 tuổi
  • Nam giới có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nữa giới
  • Những đối tương thường xuyên tiếp xúc nhiều với nước, với đất như người nông dân, người làm vườn, thợ xây,...
  • Đối tượng mắc một số bệnh lý như bệnh tiểu dường, bệnh phổi mãn tính, bệnh gan, bệnh giãn phế quản, bệnh ung thư, bệnh thận hoặc một số bệnh gây nên hiện tượng ức chế hệ miễn dịch mà không phải HIV

Các triệu chứng gây bệnh

Với mỗi người bệnh, Whitmore sẽ có những triệu chứng khác nhau. Tuy nhiên, cần phải lưu ý một điều là bệnh thường có các dấu hiệu và các triệu chứng gần giống với bệnh viêm phổi, bệnh lao. Do vậy, nếu như bạn thấy cơ thể xuất hiện những triệu chứng lạ thì cần đi gặp bác sĩ ngày để được khám và điều trị bệnh kịp thời.

Dưới đây là một số triệu chứng mà bạn cần phải lưu ý:

Nhiễm trùng cục bộ

Tình trạng nhiễm trùng xảy ra nhiều, nặng, có thể tập trung thành từng vùng với các dấu hiệu như:

  • Bị đau hoặc bị sưng cục bộ
  • Áp xe
  • Loét
  • Bị sốt

Nhiễm trùng lan truyền

Xuất hiện với các triệu chứng như:

  • Sốt
  • Động kinh, không được minh mẫn
  • Cơ thể suy nhược, giảm cân trầm trọng
  • Đau đầu
  • Bị đau vùng ngực hoặc đau dạ dày
  • Đau các cơ, các khớp

Bị nhiễm trùng máu

Gồm có:

  • Cơ thể mệt mỏi, bị mất phương hướng
  • Đau đầu, đau khớp
  • Bị sốt
  • Khó chịu tại vùng bụng
  • Có thể bị suy hô hấp

Nhiễm trùng phổi

Xuất hiện kèm theo các triệu chứng như:

  • Ho, đau tức vùng ngực
  • Đau đầu, sốt cao
  • Chán ăn, rơi vào trạng thái biếng ăn nhẹ

Thông thường, khi vi khuẩn mới đi vào cơ thể, các triệu chứng của bệnh gần như không được biểu hiện rõ hoặc có thể là không có bất cứ dấu hiệu gì. Nhưng, sau khoảng từ 2 – 4 tuần phát triển, các triệu chứng sẽ bắt đầu xuất hiện. Tuy nhiên, do bệnh dễ nhầm lẫn với những căn bệnh khác nên rất khó chuẩn đoán bệnh từ đầu, dễ bị bỏ qua. Sau đó, khi phát hiện ra bệnh thì bệnh lại bước vào giai đoạn nặng, gây khó khăn trong quá trình điều trị.

Tại sao bệnh Whitmore lại có xu hướng gia tăng ở Việt Nam?

Trong thời gian vừa qua, căn bệnh này đang có dấu hiệu trở lại và có xu hướng gia tăng tại nước ta là do các nguyên nhân sau:

Thứ nhất, Việt Nam ta là một nước thuần nông nghiệp. Do vậy, tỉ lệ người dân làm nông chiếm tỉ trọng cao, thường xuyên phải tiếp xúc với nhiều bùn đất không an toàn. Bên cạnh đó, nước ta có khí hậu nhiệt đới gió mùa, mưa nhiều tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và dễ dàng xâm nhập vào cơ thể người, gây bệnh.

Thứ hai, ý thức bảo về của nhân dân ta chưa cao. Nhiều người dân chủ quan, coi thường sức khỏe, không sử dụng đồ bảo hộ lao động trong quá trình làm việc dẫn đến làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Làm thế nào để phát hiện bệnh Whitmore?

Theo các bác sĩ, để có thể phát hiện bệnh nhân có mắc khuẩn hay không thì cần phải bắt buộc sử dụng các biện pháp kỹ thuật liên quan đến vi sinh vật học để có thể phân lập vi khuẩn. Tìm ra được đúng vi khuẩn sẽ là bằng chứng chắc chắn nhất để kết luận có bị mắc khuẩn gây bệnh Whitmore hay không?

Nếu phát hiện ra khuẩn phát triển trong dịch khớp thì đó là hiện tượng viêm mủ khớp do khuẩn gây nên, phát hiện trong máu thì đó là bị nhiễm trùng máu, phát hiện khuẩn trong ổ áp xe thì đó là bị bệnh áp xe cơ,... Trong đó, nguy hiểm đến tính mạng của các bệnh nhân nhất chính là hiện tượng nhiễm trùng máu, nặng hơn nữa có thể là hiện tượng sốc nhiễm khuẩn, làm suy yếu nhiều cơ quan, hoại tử và cuối cùng là dẫn đến tử vong.

Điều trị bệnh Whitmore như thế nào?

Khi đã có kết quả chuẩn đoán chính xác, bệnh sẽ được điều trị bằng thuốc. Tùy thuộc vào mức độ bệnh của từng người mà cách thức điều trị của từng người là không giống nhau. Việc điều trị bắt đầu được tiến hành bằng việc tiêm thuốc kháng sinh theo đường tĩnh mạch trong khoảng thời gian từ 10 – 14 ngày. Sau đó, sẽ tiếp tục điều trị bằng thuốc kháng sinh theo đường uống trong khoảng thời gian điều trị từ 3 – 6 tháng.

Tiêm thuốc kháng sinh theo đường tĩnh mạch

  • Sử dụng Ceftazidime: thời gian tiêm thuốc giữa hai lần gân nhau nhất từ 6 – 8 tiếng đồng hồ
  • Hoặc dùng  Meropenem: Khoảng thời gian tiêm gần nhau nhất là 8 tiếng

Điều trị bằng thuốc kháng sinh theo đường uống

  • Uống kháng sinh Trimethoprim-sulfamethoxazole với khoảng thời gian giữa hai lần uống gần nhau nhất là 12 giờ
  • Hoặc có thể dùng Amoxicillin / axit clavulanic, khoảng thời gian giữa hai lần uống liên tiếp là 8 tiếng

Lưu ý, có rất nhiều bệnh nhân bị dị ứng với thành phần của kháng sinh. Vì vậy, người bệnh cần phải thông báo ngay cho bác sĩ trước khi tiến hành điều trị để có thể sử dụng thuốc thay thế. Trong suốt quá trình điều trị, nếu như người bệnh thấy cơ thể phản ứng với thuốc hoặc xuất hiện các triệu chứng lạ thì cần phải thông báo ngay với bác sĩ để được hỗ trợ kịp thời.

Làm thế nào để hạn chế nguy cơ mắc bệnh Whitmore?

Whitmore là một căn bệnh nguy hiểm và nó có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng của người bệnh. Do vậy, cá nhân mỗi chúng ta cần phải có ý thức tự bảo vệ mình khỏi những nguy cơ mắc phải. Dưới đây là một số các biện pháp giúp hạn chế nguy cơ mắc bệnh:

  • Những người có các vết thương hở ngoài da hoặc đang mắc một số bệnh lý như bệnh ung thư, bệnh tiểu đường, bệnh gan,... thì cần phải hạn chế tiếp xúc với nguồn nước đọng. Bởi trong những bãi nước nọng có khả năng ẩn chứa rất nhiều vi khuẩn gây bệnh. Khi có điều kiện thuận lợi, chúng sẽ đi vào cơ thể người và phát triển.
  • Đối với những người nông dân đi làm đồng, hoặc làm vườn nên mang ủng, mang bao tay khi xuống ruộng để có thể hạn chế cho vi khuẩn có điều kiện xâm nhập vào cơ thể gây bệnh
  • Sử dụng nước sạch, có nguồn gốc trong sinh hoạt hàng ngày
  • Khi vết thương bị nhiễm đất hoặc bị nhiễm bẩn thì cần phải rửa sạch ngay vết thương với nước sạch, xà phòng hoặc các loại nước vệ sinh khác
  • Tuyệt đối không nên ăn thực phẩm hoặc uống nước chưa được qua xử lý bởi có thể làm tăn nguy cơ bị nhiễm vi khuẩn
  • Bảo vệ tốt đường hô hấp khi tiếp xúc với môi trường có chứa nhiều khói bụi ô nhiễm
  • Khi gặp các vấn đề về sức khỏe thì tuyệt đối không nên tự điều trị tại nhà mà nên đến gặp bác sĩ để được khám và điều trị bệnh kịp thời. Lưu ý là nên lựa chọn những cơ sở khám bệnh uy tín, tín cậy để điều trị
  • Đối với các nhân viên y tế khi xử lý vết thương cho người bệnh cần phải sử dụng các phương tiện bảo hộ như gang tay cao su, khẩu trang, áo choàng,... để ngăn ngừa khả năng bị nhiễm khuẩn gây bệnh

Whitmore là một căn bệnh nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng con người. Vì vậy, qua những thông tin trên, hoibacsi hi vọng sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về căn bệnh này cũng như tự biết cách bảo vệ mình, gia đình của mình khỏi nguy cơ mắc phải.

*Nội dung bình luận không được để trống và phải có ý nghĩa và không quá ngắn dưới 30 ký tự.

Bạn hãy xem lại nội dung câu hỏi trước khi gửi. Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu. Nội dung dài hơn 30 ký tự. Các thông tin về triệu chứng, thời gian phát bệnh, quá trình khám chữa trước đây (nếu có)... sẽ rất hữu ích cho bác sĩ.

Tiếp theo, vui lòng cung cấp thêm thông tin về bệnh nhân để bác sĩ có thể tư vấn cụ thểnhất.

Bạn vẫn có thể sửa lại nội dung câu hỏi trong vòng 1 giờ kể từ thời điểm gửi đi.

Bạn phải đăng kí là thành viên của hỏi bác sĩ.

*Họ tên không được để trống.
*Email không được để trống.
*Số điện thoại không được để trống.
*Điạ chỉ không được để trống.