163 Tổng các loại bệnh

Bệnh tay chân miệng- ai cũng nên biết để phòng tránh.

Bệnh tay chân miệng là gì?

Tay, chân, miệng là bệnh do virut Coxsackie A và Enterovirus 71 gây ra, là một dạng viêm nhiễm loét da liễu, lở loét ở vùng miệng, trên bàn tay, mông, đầu gối, chân, và ở vùng kín. Bệnh thường gặp nhiều ở trẻ em và cả người lớn. Bệnh TCM thường tự hết trong vài  ngày và không đe dọa nhiều đến sức khỏe của bệnh nhân, nhưng có thể gây ra những bệnh lý nghiêm trọng khác ở người liên quan đến não bộ, trung ương thần kinh, tim và phổi. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng chủ yếu là trẻ dưới 5 tuổi, tập trung ở nhóm dưới 3 tuổi vào thời điểm giao mùa trong năm.

Các giai đoạn bệnh từ ủ bệnh đến lui bệnh kéo dài từ 10-20 ngày:

  • Giai đoạn ủ bệnh 3-7 ngày
  • Giai đoạn khởi phát từ 1-2 ngày
  • Giai đoạn toàn phát bệnh từ 3-10 ngày
  • Giai đoạn lui bệnh 3-5 ngày sau khi phát bệnh

Dấu hiệu và triệu chứng khi mắc bệnh:

Các vết lở loét

Vết lở loét xuất hiện ở miệng, tay, chân, vết loét màu đỏ có dạng bọng nước, dần dần lở loét ra. Các tổn thương ở miệng có thể xuất hiện quanh miệng, trong lưỡi, nướu và trong má. Ở các phần khác như tay, chân, hoặc mông thường xuất hiện ban da, mặc dù không ngứa, thường ở lòng bàn tay hoặc lòng bàn chân tròng vòng 1 đến 2 ngày với các tổn thương phẳng trên da, có khi gồ lên, máu đỏ, đỏ hồng, hình thành nốt dạng phỏng nước. Sau khi nốt viêm loét biến mất, thường để lại vết thâm, thường không bội nhiễm.

Các dấu hiệu khác

Triệu chứng ban đầu có thể là sốt nhẹ, chán ăn, khó chịu. Từ 1 đến 2 ngày sau chuyển biến qua sốt cao không hạ, nhức đầu, nôn mửa, đau lan lỗ tai, đau họng, biếng ăn, tiêu chảy, đau rát trong miệng, lưỡi,…

Cần phân biệt bệnh tay chân miệng với 1 số các bệnh khác về da liễu như viêm loét miệng, các bệnh gây phát ban như sốt phát ban, dị ứng, viêm da mủ, thủy đậu, nhiễm khuẩn,… các bệnh do nhiễm khuẩn hoặc viêm não, màng não,…

Nguyên nhân gây bệnh tay chân miệng

Bệnh tay chân miệng có thể bị mắc lại nhiều lần, là bệnh truyền nhiễm, có thể lây từ người sang người qua tiếp xúc dịch mũi, dịch ở phân của người mắc bệnh, sử dụng đồ cá nhân chung,… Nhưng nguyên nhân chính là do 2 loại virut gây ra:

Virus Coxsackie A16 (A16)

Là virut gây bệnh tay chân miệng ở thể nhẹ, ít gây biến chứng bệnh lý khác, người mắc bệnh do virus này chỉ có những triệu chứng thông thường rồi tự khỏi.

Virus enterovirus 71 (EV71)

Người mắc bệnh do virus EV71 gây ra sẽ mắc bệnh ở thể nặng hơn, thường dẫn đến những biến chứng nguy hiểm liên quan đến thần kinh và tim có thể gây tử vong

Ngoài ra, bệnh TCM còn đến từ một số các loạt virus ruột khác.

Biến chứng nguy hiểm của bệnh tay chân miệng

Bệnh tay chân miệng có thể tự khỏi, nhưng rất nhiều trường hợp đặc biệt khi mắc bệnh do virus EV71, bệnh nhân có thể mắc các biến chứng nguy hiểm dẫn đến tử vong.

Biến chứng về thần kinh

Viêm não, viêm màng não, viêm thâm não, khi mắc các biến chứng nguy hiểm về thần kinh, người bệnh, đặc biệt là trẻ em thường sốt cao từ 1-2 ngày, ngủ li bì, giật mình chới với, run tay chân, đi đứng loạng choạng. Rung giật mắt, dây thần kinh sọ não bị liệt, co giật, hôn mê, thậm chí suy hô hấp.

Biến chứng về tim mạch, hô hấp

Các bệnh như viêm cơ tim, tăng huyết áp, suy tim và suy phổi, trụy mạch là những biến chứng nguy hiểm của bệnh TCM

Bệnh được chia thành các cấp độ

  • Độ 1: loét miệng và tổn thương các vùng da (Gặp nhiều nhất).
  • Độ 2: Các biến chứng liên quan đến thần kinh.
  • Độ 3: Các biến chứng vầ tim mạch, hô hấp.
  • Độ 4: Các biến chứng nặng rất khó hồi phục. Khi mắc bệnh đến độ 4, trẻ thường khóc than, thở mệt, lạnh tay chân, mạch nhanh, huyết áp cao

Điều trị bệnh tay chân miệng

Hiện nay vẫn chưa có thuốc đặc trị bệnh tay chân miệng, phương pháp chữa trị và chăm sóc chủ yếu là đối phó với các biến chứng do bệnh gây ra

Khi trẻ mắc bệnh ở độ 1, có thể chăm sóc tại gia đình sao cho hợp lí (theo chỉ định của bác sĩ), dùng các loại thuốc giảm đau, thuốc sát trùng niêm mạc họng, nước muối y tế, cho bệnh nhân ăn những thức ăn dễ tiêu hóa, dạng lỏng, tắm bằng những loại nước có tính sát trùng để tránh bội nhiễm vi khuẩn như nước lá chè, chân vịt. Sau khi tắm có thể sử dụng Betadin bôi ngoài da.

Theo dõi bệnh tại nhà: Hãy theo dõi cơn sốt của trẻ, nhất là khi trẻ đang ngủ, khi trẻ  sốt trên 38,5 độ C, cho trẻ uống thuốc hạ sốt theo chỉ dẫn của bác sĩ, nên chọn vị thuốc dễ uống để trẻ không nôn trớ. Liều lượng thường được chỉ định là là 10-15 mg paracetamol/1 kg cân nặng của trẻ. Chỉ được tiếp tục sử dụng liều tiếp theo sau 4 giờ nếu trẻ còn sốt, tổng liều không quá 60mg/kg trong 24h. Nếu trẻ sốt cao không đáp ứng với paracetamol, cần dùng chế phẩm chứa ibuprofen hoặc đưa đến gặp bác sĩ để được điều trị ngay.

Cần đưa bệnh nhân đến ngay cơ sở y tế gần nhất khi phát hiện những triệu chứng bệnh từ độ 2 để được chữa trị kịp thời.

Phòng tránh bệnh tay chân miệng

Hiện nay, vẫn chưa tìm ra vacxin phòng chống bệnh tay, chân, miệng. Vì vậy các cơ sở y tế khuyến cáo người dân chủ động thực hiện những phương pháp phòng chống bệnh đặc biệt ở trẻ nhỏ như sau:

Rửa tay đúng cách

Rửa tay đúng cách và nhiều lần với xà phòng, đặc biệt khi tiếp xúc với trẻ, khi nấu ăn cho trẻ, trước khi ẵm trẻ, sau khi đi vệ sinh, trước và sau khi thay tã hoặc làm vệ sinh  cho bé.

Thực hiện an toàn vệ sinh thực phẩm

Ngâm tráng nước sôi khi sử dụng vật dụng ăn uống cho trẻ để khử trùng, phải sử dụng nước sạch trong sinh hoạt hàng ngày, ăn chín, uống sôi, tuyệt đối không đút, mớm cho trẻ, để trẻ ngậm tay hay các đồ vật như đồ chơi, những vật như đồ chơi, thìa, muỗng, khăn tiếp xúc với trẻ phải được khử trùng. Không sử dụng chung hoặc sử dụng lại khăn với trẻ.

Vệ sinh xung quanh trẻ

Nhà cửa, môi trường xung quanh trẻ phải được vệ sinh sạch sẽ nhằm tránh các loại virut, vệ sinh sàn nhà, đồ chơi hay tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, mặt bàn, mặt ghế bằng các loại thuốc tẩy rửa. có chlorine loãng. Đặc biệt lưu ý, nhà vệ sinh luôn phải được khử trùng sạch sẽ, xử lý phân và chất thải của bé hoặc của bệnh nhân phải được thu dọn hợp lý, khoa học, đúng quy định.

Trong trường hợp phát hiện trẻ có những triệu chứng của bệnh tay chân miệng, phải nhanh chóng đưa trẻ đến các bệnh viện để được điều trị kịp thời.

Khi trẻ mắc bệnh tay chân miệng nên làm gì và tránh gì?

Những điều cha mẹ nên lưu ý nên tránh cho trẻ:

Vì là đây bệnh lây nhiễm, khi trẻ mắc bệnh, nên cách ly trẻ với người xung quanh, để trẻ trong phòng riêng, vệ sinh sạch sẽ môi trường quanh trẻ và chăm sóc phù hợp theo chỉ định của bác sĩ.

Ngoài ra, cha mẹ không nên cho trẻ ăn thức ăn cay, nóng, quá đặc, hoặc quá cứng, vì chúng sẽ khiến miệng trẻ đau đớn, không nên ăn những loại hoa quả thực phẩm chứa acid mạnh như cam, quýt, chanh. Thức ăn nên được nấu mềm và để nguội, với một lượng vừa đủ, không nên ép trẻ ăn quá nhiều. Đặc biệt không nên ép trẻ ăn, tạo cho con tâm lý sợ hãi, chán ăn, khiến sức khỏe của con bị suy giảm. Khi mắc bệnh này, trẻ không cần kiêng nước, mà ngược lại trẻ cần được vệ sinh sạch sẽ nhưng hãy nhẹ nhàng và cẩn thận, tránh chà sát vào vết loét của trẻ.

Phòng tắm nên được vệ sinh sạch sẽ và để kín khi sử dụng cho trẻ. Ngoài ra, cha mẹ không nên để trẻ dùng chung đồ chơi vì rất dễ lây lan bệnh.

Những điều cha mẹ nên làm:

Thực chất Tay - Chân - Miêng là bệnh lành tính và có thể chữa trị tại nhà, chỉ cần tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ, cũng như một số lưu ý sau cùng 1 chế độ ăn hợp lí, cha mẹ hoàn toàn có thể giúp trẻ đẩy lùi bệnh:

- Cho trẻ nghỉ ngơi đầy đủ là điều nên làm đầu tiên, trẻ nhỏ thường quẩy khóc do đau đớn ở vết lở loét, các cha mẹ hãy cố gắng dỗ dành, vỗ về để trẻ được ngủ và nghỉ ngơi thì mới mau chóng lành bệnh. Khi trẻ ngủ cần chú ý theo dõi để phát hiện kịp thời những biến chứng của bệnh.

- Khi chăm sóc cho trẻ mắc bệnh tay chân miệng, phụ huynh nên chuẩn bị một thực đơn hợp lí để bổ sung dưỡng chất cần thiết, tăng sức đề kháng cho trẻ như sau:

  • Bổ sung chất bột đường, chất xơ cho não bộ, mô và tế bào có trong các loại thực phẩm giàu tinh bột.
  • Bổ sung các loại thực phẩm giàu chất đạm để tạo men, dịch tiêu hóa, kích thích quá trình tiêu hóa ở trẻ, cung cấp và vận chuyển dinh dương, năng lượng cho trẻ.
  • Bổ sung các loại chất béo lipid, dưỡng chất hấp thụ các loại vitamin, hỗ trợ phát hiện thần kinh cho trẻ.
  • Đặc biệt cần cung cấp vitamin và chất khoáng cho trẻ, như nhóm vitamin C sẽ giúp trẻ mau lành vết lở loét, nhóm vitamin A giữ cho niêm mạc không bị tổn thương, nhiễm trùng, giúp bảo vệ mắt, nhóm vitamin B kích thích tiêu hóa, bảo vệ da và cơ quan thần kinh,…
  • Các lọa thức ăn như sữa, cháo bột, sữa chua và nước ép thường sẽ giúp tăng quá trình phục hồi của trẻ.

- Khi nấu ăn cho trẻ, cần đảm bảo vệ sinh, nấu mềm, chín, để nguội và nhuyễn, tạo cảm giác dễ ăn, khiến trẻ ăn được nhiều hơn, chia ra thành các bữa nhỏ, do trẻ bị tổn thương trong và ngoài miệng nên có thể không ăn được nhiều.

Trên đây là một số lưu ý về bệnh tay chân miệng. Tuy là bệnh hiếm gây nguy hiểm đến tính mạng, nhưng bạn đọc nên tham khảo cách phòng tránh cũng như chữa trị để tránh mắc bệnh cũng cũng như các biến chứng bệnh lý nguy hiểm khác.

*Nội dung bình luận không được để trống và phải có ý nghĩa và không quá ngắn dưới 30 ký tự.

Bạn hãy xem lại nội dung câu hỏi trước khi gửi. Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu. Nội dung dài hơn 30 ký tự. Các thông tin về triệu chứng, thời gian phát bệnh, quá trình khám chữa trước đây (nếu có)... sẽ rất hữu ích cho bác sĩ.

Tiếp theo, vui lòng cung cấp thêm thông tin về bệnh nhân để bác sĩ có thể tư vấn cụ thểnhất.

Bạn vẫn có thể sửa lại nội dung câu hỏi trong vòng 1 giờ kể từ thời điểm gửi đi.

Bạn phải đăng kí là thành viên của hỏi bác sĩ.

*Họ tên không được để trống.
*Email không được để trống.
*Số điện thoại không được để trống.
*Điạ chỉ không được để trống.