208 Tổng các loại bệnh

Sỏi niệu quản và những điều có thể bạn chưa biết

Sỏi niệu quản là căn bệnh như thế nào?

Niệu quản có thể hiểu là một đường ống có chiều dài khoảng 25cm. Chúng có vai trò dẫn nước tiểu từ thận đi xuống bàng quang và càng xuống đến đoạn cuối thì niệu quả càng hẹp. Khi trong niệu quản xuất hiện những chất rắn được gọi là sỏi niệu quản. Những viên sỏi này thường di chuyển từ thận đi xuống vùng niệu quản.

Sỏi niệu quản được cấu tại chủ yếu từ muối, các khoáng chất có trong nước tiểu được kết tinh lại. Khi ở thận, chúng không gây đau đớn gì cho người bệnh. Nhưng khi chúng rời khỏi thận, qua niệu quản và đến bàng quang thì có thể gây ra những cơn đau bụng dữ dội.

Sỏi có thể xuất hiện ở bất cứ vị trí nào của niệu quản, tuy nhiên, có ba vị trí thường gặp nhất là:

  • Đoạn nối từ thận đi vào niệu quản
  • Đoạn niệu quản nằm ở vị trí trước động mạch chậu
  • Đoạn nối từ niệu quản đi vào bàng quang

Số lượng sỏi xuất hiện trong niệu quản có thể là một viên, hai viên,... hay nhiều viên được xâu thành một chuỗi. Khi mới được hình thành, chúng không gây ra các triệu chứng cũng như biến chứng cụ thể nào. Giai đoạn này thường kéo dài trong khoảng 2 năm. Vì vậy, bệnh thường được phát hiện khi người bệnh xuất hiện những cơn đau bụng dữ dội hoặc do thói quen khám sức khỏe định kỳ của mỗi người.

Các triệu chứng thường gặp của sỏi niệu quản

Nhắc đến các triệu chứng của sỏi niệu quản, ta phải kể đến các dấu hiệu như:

  • Cơn đau dữ dội ở một bên hông – lưng. Cơn đau này kéo dài và có thể lan xuống vùng bụng dưới và vùng bẹn
  • Đau quặn thành từng cơn, đau đột ngột và không có xu hướng giảm
  • Cảm giác đau nhức khi đi tiểu, tiểu rắt, tiểu buốt
  • Bí tiểu
  • Nước tiểu xuất hiện màu lạ như màu hồng,  màu đỏ hoặc màu nâu
  • Bị sốt và có cảm giác ớn lạnh nếu có dấu hiệu bị nhiễm trùng
  • Nước tiểu đục và xuất hiện mùi khó chịu
  • Số lần đi tiểu nhiều hơn so với bình thường
  • Buồn nôn
  • Bị mót tiểu
  • Tiểu ra máu, chướng bụng,...

Đặc biệt khi xuất hiện những triệu chứng này, người bệnh không được chần chừ mà hãy nhanh chóng đi gặp bác sĩ:

  • Đi tiểu ra máu
  • Cảm giác đau buốt khiến bạn khó có thể ngồi yên được
  • Những cơn đau có thể xuất hiện kèm theo triệu chứng nôn, mửa, bị sốt và cảm giác ớn lạnh
  • Tiểu khó

Ở giai đoạn đầu, hầu hết các triệu chứng của bệnh thường xuất hiện rất mờ nhạt hoặc không có triệu chứng gì nên người bệnh không chú ý. Điều này dẫn tới việc kéo dài thời gian điều trị và đạt hiệu quả không cao do bệnh được phát hiện muộn. Vì vậy, mỗi cá nhân nên duy trì khám sức khỏe tổng quát 6 tháng/ lần để vừa có thể bảo vệ sức khỏe, phát hiện sớm các vấn đề để sức khỏe để được điều trị kịp thời.

Nguyên nhân gây bệnh sỏi niệu quản là gì?

Có rất nhiều nguyên nhân gây bệnh sỏi niệu quản, có thể kể đến như:

Do sỏi thận

Đây là một nguyên nhân phổ biến bởi hơn 80% các ca bị sỏi niệu quản đều do sỏi thận gây nên. Sỏi sau khi được hình thành tại thận có thể bị lọt xuống bàng quang và gây nên những cơn đau thắt dữ dội cho người bệnh.

Do dị dạng niệu quản bẩm sinh

Một số loại dị dạng niệu quản bẩm sinh như niệu quản bị phình to, niệu quản xuất hiện ở vị trí sau tĩnh mạch chủ, niệu quản bị tách làm đôi,... Đây chính là các tác nhân khiến cho nước tiểu dễ bị ứ đọng, dẫn đến việc hình thành sỏi. Sỏi thận được hình thành chủ yếu là do kết tinh một số chất có trong nước tiểu như axit uric, oxalat, canxi,... – các chất này sẽ kết tinh lại với nhau, tạo thành sỏi thận.

Nước tiểu bão hòa muối canxi

Các trường hợp tăng hấp thu canxi tại ruột hoặc quá trình tái hấp thu canxi tại vùng ống thận sẽ làm xuất hiện tình trạng nước tiểu bão hòa muối canxi. Kết quả xét nghiệm nước tiểu cho thấy hàm lượng của canxi trong niệu quản bị tăng cao.

Nước tiểu bão hòa quá nhiều oxalat

Hiện tượng này sẽ xảy ra khi người bệnh dùng quá nhiều thức ăn chứa hoạt chất oxalat hoặc người bệnh bị ngộ độc vitamin C. Các bệnh nhân bị viêm ruột thừa bị cắt một phần của ruột non hoặc những đối tượng bị rối loạn chuyển hóa men gan cũng có thể bị tăng oxalat niệu và rất dễ bị sỏi oxalat.

Suy giảm hàm lượng của citrat ở trong thận

Trong niệu quản, citrat có tác dụng quan trọng trong việc ức chế, ngăn cản quá trình kết tinh của muối canxi. Khi mà hàm lượng của citrat trong niệu quản bị suy giảm sẽ khiến cho khả năng ức chế của chúng bị suy giảm. Đồng thời, quá trình nước tiểu bão hòa muối canxi sẽ tại môi trường thuận lợi để sỏi được hình thành.

Ngoài những nguyên nhân trên, sỏi niệu quản cũng có thể được hình thành do chế độ ăn uống thừa vitamin C, do hậu quả của một số căn bệnh như giang mai, bệnh gút, bệnh lao,... Hoặc do niệu quản bị tổn thương trong quá trình phẫu thuật,...

Các biến chứng nguy hiểm của sỏi niệu quản

Sỏi niệu quản nếu như không được điều trị sớm và kịp thời có thể xuất hiện những biến chứng nguy hiểm như:

Viêm đường tiết niệu

Sự xuất hiện của sỏi thận gây nên tổn thương cho niêm mạc niệu quản. Từ đó, chúng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn có môi trường phát triển, gây bệnh với một số triệu chứng thường gặp như sốt, cơ thể ớn lạnh, đau thắt lưng,...

Giãn đài bể thận

Dòng chảy của nước tiểu bị cản trở do sỏi khiến cho nước tiểu không thể chảy được xuống bàng quang và đào thải ra ngoài. Chính điều này khiến cho nước tiểu bị ứ đọng tại thận, gây nên giãn đài bể thận và làm ảnh hưởng đến các chức năng của thận.

Suy thận

Suy thận là một biến chứng nguy hiểm của sỏi niệu quản mà bạn không thể bỏ qua. Sỏi gây tắc nghẽn đường niệu quản, hình thành nên triệu chứng vô niệu. Hiện tượng này được gọi là suy thận cấp. Khi hiện tượng đường tiết niệu bị viêm trong thời gian dài, các tế bào của thận bị tổn thương, khó phục hồi thì bệnh sẽ chuyển sang giai đoạn mãn tính. Người ta gọi đó là suy thận mạn tính.

Các đối tượng mắc bệnh và nguy cơ làm gia tăng khả năng bị sỏi niệu quản

Hầu hết mọi đối tượng, mọi độ tuổi đều có nguy cơ mắc bệnh sỏi niệu quản. Do vây, cách tốt nhất là bạn nên thường xuyên theo dõi tình trạng sức khỏe của mình và cố gắng giảm thiểu tối đa các yếu tố làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh. Các yếu tố đó bao gồm:

  • Gia đình, có nhân đã có tiền sử mắc bệnh
  • Đối tượng bị thiếu nước, không uống đủ nước trong ngày
  • Chế độ ăn uống thiếu khoa học, có chứa hàm lượng của đường, natri và protein cao
  • Các đối tượng đang trong tình trạng thừa cân, béo phì
  • Người bệnh đã từng thực hiện một số phẫu thuật liên quan đến đường tiêu hóa như phẫu thuật dạ dày, phẫu thuật viêm ruột thừa, bệnh nhân bị tiêu chảy,...
  • Bệnh nhân gặp một số vấn đề về sức khỏe như cường giáp, nhiễm toan ống thận, nhiễm trùng ở đường tiết niệu,...

Cách chuẩn đoán bệnh sỏi niệu quản như thế nào?

Sỏi niệu quản được chuẩn đoán thông qua việc thực hiện một số xét nghiệm như:

Xét nghiệm máu

Kết quả của xét nghiệm máu cho biết hàm lượng của canxi, axit uric trong máu hiện đang ở mức độ nào? Từ đó sẽ giúp cho bác sĩ có thể theo dõi được tình trạng thận của người bệnh, đánh giá khả năng nhiễm trùng của bệnh. Đồng thời, các xét nghiệm máu còn giúp chuẩn đoán được một số bệnh lý khác.

Xét nghiệm nước tiểu

Đây là một xét nghiệm quan trọng giúp chuẩn đoán nguy cơ mắc bệnh sỏi niệu quản. Mẫu xét nghiệm nước tiểu trong vòng 24 giờ gần nhất cho thấy biết rằng số lượng các chất dùng để cấu thành sỏi đang được bạn bài tiết nhiều hay ít. Thông thường, bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh thực hiện xét nghiệm liên tiếp trong khoảng 2 ngày để có thể chuẩn đoán được bệnh chính xác nhất.

Siêu âm

Kết quản siêu âm có thể cho thấy được:

  • Hình ảnh, kích thước của sỏi ở thận và ở niệu quản
  • Độ dày – mỏng của mô nhu thận
  • Kích thước thận
  • Độ giãn đài bể thận

Chuẩn đoán hình ảnh

Các phương pháp kiểm tra hình ảnh thường được sử dụng là chụp CT, chụp x – quang. Kết quả xét nghiệm có thể giúp phát hiện được có sỏi trong niệu quản hay không.

Ngoài ra, nếu sỏi nhỏ, được đào thải thông qua đường tiểu thì có thể giữ lấy sỏi để thực hiện phương pháp phân tích sỏi. Kết quả phân tích cho thấy được thành phần cấu tạo sỏi để có thể xác định nguyên nhân và tìm ra phương pháp hạn chế sỏi hình thành.

Điều trị bệnh sỏi niệu quản như thế nào?

Một số phương pháp được sử dụng trong điều trị bệnh sỏi niệu quản thường là:

  • Dùng sóng siêu âm để có thể phá vỡ sỏi
  • Phẫu thuật loại bỏ sỏi
  • Dùng kính soi để loại bỏ sỏi
  • Sử dụng một số loại thuốc chẹn alpha để có thể loại bỏ được sỏi,...

Tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, mức độ nguy hiểm của bệnh, kích thước của sỏi mà bác sĩ sẽ đưa ra những biện pháp điều trị phù hợp với tình trạng sức khỏe của từng cá nhân.

Một số biện pháp giúp đề phòng và hạn chế sỏi niệu quản phát triển mạnh

  • Uống nhiều nước mỗi ngày
  • Ăn uống khoa học với chế độ ăn ít muối, ít protein từ động vật, hạn chế ăn những thực phẩm có chứa hàm lượng của oxalat cao
  • Bổ sung cho cơ thể hàm lượng canxi, vitamin C cho cơ thể ở mức vừa đủ, không nên để dư thừa

Sỏi niệu quản là một bệnh lý về đường tiết niệu thường gặp. Căn bệnh này gây ra những cơn đau bụng dữ dội cho người bệnh và có thể để lại biến chứng nguy hiểm nếu như không được điều trị sớm. Vì vậy, mỗi cá nhân hãy tự ý thức bảo vệ sức khỏe của mình khỏi nguy cơ bị soi niệu quản bằng cách uống đủ nước mỗi ngày.

*Nội dung bình luận không được để trống và phải có ý nghĩa và không quá ngắn dưới 30 ký tự.

Bạn hãy xem lại nội dung câu hỏi trước khi gửi. Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu. Nội dung dài hơn 30 ký tự. Các thông tin về triệu chứng, thời gian phát bệnh, quá trình khám chữa trước đây (nếu có)... sẽ rất hữu ích cho bác sĩ.

Tiếp theo, vui lòng cung cấp thêm thông tin về bệnh nhân để bác sĩ có thể tư vấn cụ thểnhất.

Bạn vẫn có thể sửa lại nội dung câu hỏi trong vòng 1 giờ kể từ thời điểm gửi đi.

Bạn phải đăng kí là thành viên của hỏi bác sĩ.

*Họ tên không được để trống.
*Email không được để trống.
*Số điện thoại không được để trống.
*Điạ chỉ không được để trống.