163 Tổng các loại bệnh

Sâu răng và hiểu biết để phòng tránh, điều trị

Sâu răng là gì?

Sâu răng là khi răng bị vi khuẩn từ mảng bám tiếp xúc, gây tổn thương làm các thành phần cấu trúc mô cứng của men răng và ngà răng bị phá hủy, hình thành rãnh, lỗ sâu có màu đen trên bề mặt của răng. Cả men răng cũng như ngà răng là hai lớp quan trọng tạo nên hình thể răng cũng như chức năng ăn, nhai.

Sâu răng là một tổn thương không hồi phục nguyên trạng và là một bệnh do nhiều nguyên nhân khác nhau. Khi mảng bám được hình thành qua ăn uống hàng ngày và không có chế độ vệ sinh răng miệng kĩ sẽ tích tụ, vi khuẩn trong mảng bám không chỉ gây sâu răng mà còn gây ra các bệnh lí khác như đau nhức răng, chảy máu chân răng, viêm nướu thậm chí mất răng vĩnh viễn. Bệnh sâu răng có thể phát triển ở bất cứ vị trí nào trên răng, ở một hoặc nhiều răng cùng lúc. Các kẽ răng cũng là nơi dễ bị sâu răng bởi đó là vị trí mà thức ăn dễ bám vào và bàn chải cũng khó làm sạch được.

Phân loại sâu răng

Sâu răng theo vị trí

Bắt đầu từ sâu thân răng hoặc phần giữa kẽ giữa răng bị sâu với các răng bình thường khác. Điển hình là phần răng mặt nhai hay trong các khẽ răng. Kế đó là sâu chân răng biểu hiện là nướu lợi bị tụt, hở chân răng khiến vi khuẩn dễ dàng ăn mòn hơn do phần chân răng có yếu hơn thân răng. Cuối cùng là sâu răng tái phát: hình thành xung quanh vùng răng được trám và mão răng. Sự tích lũy lâu ngày của mảng bám cũng là nguyên nhân gây nên hiện tượng này.

Sâu răng theo giai đoạn

Khởi phát là bị sâu men răng. Đó là khi răng sâu mới hình thành, không dễ dàng phát hiện ra, chỉ xuất hiện những vết trắng đục trên răng. Răng chưa có cảm giác đau và chưa nhạy cảm. Tiếp đến là sâu ngà răng khi sâu men răng không được phát hiện và chữa trị kịp thời. Biểu hiện của sâu ngà răng là xuất hiện những lỗ sâu, lỗ nứt có màu nâu đen trên bề mặt răng. Và đến giai đoạn cuối cùng và cũng là quan trọng nhất là vi khuẩn tấn công vào trong tủy răng gây ê buốt , đau nhức, nhạy cảm khi uống đồ nóng lạnh. Nếu không phát hiện và chữa trị kịp thời thì có thể sẽ mất đi vĩnh viễn chiếc răng đó.

Nguyên nhân gây sâu răng

Mảng bám

Mảng bám là một màng dính bao phủ răng do ăn nhiều đường và tinh bột mà không làm sạch răng. Khi không được làm sạch khỏi răng, các axit trong mảng bám loại bỏ các khoáng chất trong men răng cứng, bên ngoài của răng do đó răng bị mất lớp bảo vệ dẫn đến sâu răng dễ dàng hơn. Nếu men răng bị mòn, vi khuẩn và axit có thể tiếp cận đến lớp răng tiếp theo, được gọi là ngà răng. Ngà răng có các ống nhỏ tiếp xúc trực tiếp với dây thần kinh của răng gây ra sự nhạy cảm khi tiếp xúc với đồ cay, nóng, lạnh.

Khô miệng

Nước bọt giúp rửa trôi mảng bám trên răng, nếu bạn bị khô miệng, hạn chế tiết nước bọt, mảng bám có thể tích tụ nhanh hơn thúc đẩy quá trình gây sâu răng.

Vi khuẩn

Nguyên nhân sâu răng có thể do một số vi khuẩn được hình thành trong mảng. Vi khuẩn này tạo ra thường là do trong khi ăn uống hàng ngày nhưng người bệnh lại không chú ý đánh răng, không vệ sinh sạch sẽ răng miệng. Từ đó thức ăn tích tụ lâu ngày sẽ tạo thành các mảng bám và vôi răng, tạo điều kiện cho vi khuẩn sinh sôi, là nguyên nhân dẫn tới sâu răng cũng như hàng loạt các bệnh lý răng miệng khác. Nếu sau khi ăn 15 phút, ta không ý thức chải sạch răng thì đường và chất tinh bột có trong miệng chưa được xử lí sẽ bị biến thành axit. Từ đây axit sẽ ngấm vào các vết nứt, các chỗ trũng trên mặt răng để phá hủy men răng và cấu trúc răng, tạo nên những lỗ hổng gọi là sâu răng. Vì vậy, chúng có cơ hội tấn công mạnh tới răng gây nên những lỗ sâu li ti.

Đường trong thức ăn

Chế độ ăn nhiều đồ ngọt, nước ngọt có ga và những thực phẩm có chứa carbohydrate (đường và tinh bột) chẳng hạn như kẹo, kem, sữa, bánh, nước ngọt hay thậm chí một số loại trái cây, rau quả, nước ép có khả năng gây ra sâu răng rất lớn nếu sử dụng quá nhiều. Đồng thời chúng lên men đường trong quá trình biến dưỡng và phóng thích acid ra trên bề mặt răng, acid làm mềm men bề mặt răng, và ăn mòn dần các chất vô cơ ở men răng và ngà răng, tạo thành lỗ sâu. Việc dung nạp các loại thức ăn đồ uống chứa nhiều đường và tinh bột cũng là một trong những nguyên nhân chính tác động tiêu cực đến sức khoẻ của răng. Vi khuẩn sẽ lên men các chất đường tạo thành axit Latic phá hủy men và ngà răng.

Tuổi tác

Tuổi càng cao thì đồng nghĩa với việc phải đối mặt với những tình trạng như: giảm tiết nước bọt, bất thường bẩm sinh của răng, vệ sinh răng miệng cùng với men răng kém bị lão hóa cũng thúc đẩy quá trình sâu răng diễn ra nhanh chóng hơn, có thể lan tỏa ra toàn hàm. Đó là những nguyên nhân có thể khiến cho khả năng mắc bệnh sâu răng cao hơn và tốc độ tiến triển bệnh nhanh hơn.

Trẻ nhỏ thường xuyên ăn đồ ngọt, dính dẻo có nguy cơ mắc bệnh lý sâu răng cao hơn. Việc vệ sinh răng miệng lúc này cho trẻ con còn khá là hời hợt. Thêm vào đó, men răng sữa rất yếu nên việc vi khuẩn xâm lấn không có gì quá ngạc nhiên.

Chế độ chăm sóc răng miệng chưa tốt

Là một trong những điều kiện cơ bản và vô cùng quan trọng để bảo vệ răng trước nguy cơ răng bị sâu , phá hủy. Khoảng 15 phút sau khi ăn xong, trên răng sẽ xuất hiện một lớp màng mỏng, và màng mỏn đó kết hợp với vi khuẩn tạo thành mảng bám. Lúc này cần phải làm sạch kỹ càng sau ăn và việc này cần được duy trì đều đặn, thường xuyên vì nếu không thì sẽ tạo môi trường cho vi khuẩn sinh sôi, phát triển. Chỉ đánh răng hàng ngày thôi chưa đủ để khiến mảng bám ra khỏi răng, cần sử dụng kết hợp chỉ nha khoa và nước súc miệng, có điều kiện thì đầu tư máy tăm nước để giúp làm sạch răng hiệu quả hơn, phòng tránh sâu răng một cách tốt nhất.

Bẩm sinh thiểu sản men răng

Men răng là lớp nằm bên ngoài cùnng của răng, có màu trắng bóng và bao phủ toàn bộ cấu trúc bên trong, giúp răng luôn khỏe mạnh, cứng chắc và bền bỉ. Do đó, răng có thể chịu được lực ăn nhai lớn, sự tác động của axit và vi khuẩn gây bệnh… Nhưng, nếu trẻ bị thiểu sản men răng, tức là men răng có nhiều lỗ hổng khiếm khuyết canxi. Lúc này răng sẽ bị yếu đi, tạo cơ hội cho vi khuẩn dễ dàng tấn công và phá hủy răng. Những người có men răng yếu, răng nhiễm kháng sinh dễ bị mắc sâu răng cao hơn người bình thường 5 – 6 lần.

Biến chứng, hậu quả của sâu răng

Những ca nặng hơn có thể còn bị nhiễm trùng răng, nhiễm trùng xương hàm, viêm tủy răng, viêm hạch, viêm tủy xương, viêm chân răng, áp xe răng kèm theo các cơn đau dữ dội buốt lên tận óc, thậm chí gây nhiễm trùng huyết dẫn đến tử vong. Ngoài việc gây đau nhức và những biến chứng nguy hiểm kể trên, sâu răng còn gây ra những phiền toái, ảnh hưởng đến sinh hoạt cuộc sống như cản trở về giao tiếp, khiến bạn mất tự tin như hơi thở có mùi hôi, ngả màu men răng. Lâu dần sẽ ảnh hưởng rất nhiều tới tâm lý người bệnh.

Các triệu chứng của sâu răng

Triệu chứng ban đầu khi chỉ bị sâu răng nhẹ là răng chỉ đổi màu, xuất hiện những vết màu trắng đục ở quanh răng. Lúc này người bệnh chưa cảm thấy đau và chưa nhìn rõ những chuyển biến xung quanh răng , lỗ sâu răng chưa có và khi ăn thức ăn nóng, lạnh thì kích thích, tê đau chưa xảy ra. Sau giai đoạn này thì răng bị biến đổi sang màu nâu đen li ti. Lỗ sâu ở răng xuất hiện, thức ăn giắt vào khiến cho người bệnh cảm thấy khó chịu. Khi răng đau kéo dài, mức độ đau tăng thì có thể tủy răng đã bị viêm. Bên cạnh đó, khi bị sâu răng, vi khuẩn trong răng có trong mảng bán tạo ra các axit gây phá hủy men răng. Đó là nguyên nhân hơi thở của người bệnh còn có mùi hôi.

Nên tìm hiểu, thăm khám ở các phòng khám nha khoa để tìm rõ nguyên nhân gây bệnh khi ăn phải đồ ăn quá nóng, quá lạnh hoặc các thực phẩm cứng, thì răng có cảm giác tê cứng, đau, nhạy cảm bởi men răng yếu khi răng bị sâu. Nếu bạn bị chảy máu lợi hoặc chảy máu chân răng thì có khả năng là đã có vấn đề liên quan đến viêm lợi, nha chu hoặc sâu răng bạn cần phải để ý sát sao. Nướu bị sưng đỏ, yếu đi và rất dễ chảy máu, đặc biệt là mỗi khi đánh răng. Nếu bị sâu nặng gây sưng lợi và ảnh hưởng đến thần kinh khi sâu răng nặng tới mức nhiễm trùng.

Cách phòng ngừa sâu răng

Vệ sinh tốt

Chải răng ngay sau bữa ăn, chải răng đúng phương pháp với kem đánh răng có Fluoride, đánh răng ít nhất hai lần một ngày và lý tưởng nhất sau mỗi bữa ăn. Làm sạch vùng tiếp xúc giữa các răng và kẽ răng bằng chỉ nha khoa hoặc bàn chải kẽ răng. Sử dụng dung dịch xúc miệng như Listerine có tác dụng diệt khuẩn, tiêu hủy mảng bám và giảm viêm lợi. Thay bàn chải đánh răng sau một vài tuần để tránh tái nhiễm vi khuẩn cũ bám trên bàn chải., sử dụng kem đánh răng có chứa fluoride. Lấy cao răng định kỳ khoảng 6 tháng/ lần ngăn ngừa sự hình thành của mảng bám.

Khám răng định kì

Khám định kỳ tại trung tâm nha khoa 6 tháng một lần để kiểm tra răng và vệ sinh răng miệng chuyên sâu. Vì sâu răng rất khó để phát hiện nên kiểm tra kỹ lưỡng là điều rất cần thiết. Nếu bạn nhận thấy răng nào đó ê buốt, nhạy cảm với thức ăn nóng hoặc lạnh hay dấu hiệu của sự phân rã như đốm trắng, đổi màu răng hoặc sâu răng thì hãy lên lịch hẹn với nha sỹ ngay lập tức. Sâu răng để lâu có thể dẫn đến nhiễm trùng tủy rất nguy hiểm.

Tránh ăn đồ ngọt

Một số nghiên cứu cho biết các loại thực phẩm cụ thể chẳng hạn kẹo xylitol có thể thân thiện với răng. Ăn những thực phẩm này sau khi ăn thức ăn có chứa carbohydrate có thể giúp chống lại các tác động của axit do vi khuẩn. Uống nhiều nước có thể giúp rửa sạch thức ăn. Đồ ăn vặt là những thực phẩm như bánh kẹo và nước có gas là nguyên nhân gây ra bệnh sâu răng. Mà ngay sau khi ăn xong sau 15 phút mà không vệ sinh sạch sẽ khoang miệng, thì vi khuẩn trong miệng sẽ tạo ra axit có thể phá hủy men răng.

Các biện pháp điều trị bệnh sâu răng

Phương pháp điều trị bằng florua.

Phương pháp điều trị bằng florua sẽ được sử dụng nếu sâu răng chỉ mới bắt đầu, chưa nghiêm trọng và có khả năng phục hồi lại men răng ban đầu. Ưu tiên sử dụng nước máy, kem đánh răng và nước súc miệng có chứa florua trong quá trình điều trị. Chất florua có dạng lỏng, gel, bọt hoặc vecni được chải lên răng hoặc đặt trong một khay nhỏ vừa với răng của người bệnh để có thể đưa ra hiệu quả tốt nhất cho người bệnh.

Trám răng

Trám răng hay còn gọi là phục hình răng, là lựa chọn điều trị khi răng bị hư hỏng, đem lại chức năng bình thường tự nhiên, hạn chế sâu răng quay lại. Để thực hiện việc trám răng này, nha sĩ sẽ mài, loại bỏ chất gây sâu răng, phần răng sâu hỏng, làm sạch vùng bị ảnh hưởng. Sau đó dùng chất trám chuyên dụng được làm bằng  nhựa composite có màu giống như răng thật để lấp đầy khoảng trống kín vừa mới loại bỏ chất bẩn.

Bọc răng sứ

Đối với những chiếc răng sâu to hoặc răng lung lay bị yếu mà còn chân răng người bệnh có thể cần bọc răng sứ thay thế cho chiếc răng ban đầu. Răng sứ có thể được làm bằng nhiều chất liệu như sứ cường độ cao, vàng, sứ nung chảy với kim loại với giá tiền đa dạng phù hợp với nhu cầu và giá thành của mọi người.

Nhổ răng

Khi bị nghiêm trọng đến mức răng không thể phục hồi thì cần phải loại bỏ. Nhổ răng sẽ để lại một khoảng trống trên hàm. Do vậy, cách xử lí lúc này sẽ là bắc cầu ba răng, cắm chân implant để tạo tính thẩm mỹ hay quan trọng nhất là hình thành chức năng nhai tự nhiên răng cho bản thân.

Trên đây là những kiến thức về sâu răng mà hoibacsi.com đưa ra cho bạn. Mong rằng qua bài viết trên, độc giả sẽ có thêm nhiều kiến thức về cách chăm sóc răng miệng cho bản thân và gia đình mình.

*Nội dung bình luận không được để trống và phải có ý nghĩa và không quá ngắn dưới 30 ký tự.

Bạn hãy xem lại nội dung câu hỏi trước khi gửi. Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu. Nội dung dài hơn 30 ký tự. Các thông tin về triệu chứng, thời gian phát bệnh, quá trình khám chữa trước đây (nếu có)... sẽ rất hữu ích cho bác sĩ.

Tiếp theo, vui lòng cung cấp thêm thông tin về bệnh nhân để bác sĩ có thể tư vấn cụ thểnhất.

Bạn vẫn có thể sửa lại nội dung câu hỏi trong vòng 1 giờ kể từ thời điểm gửi đi.

Bạn phải đăng kí là thành viên của hỏi bác sĩ.

*Họ tên không được để trống.
*Email không được để trống.
*Số điện thoại không được để trống.
*Điạ chỉ không được để trống.