163 Tổng các loại bệnh

Não úng thủy: Căn bệnh nguy hiểm ở trẻ nhỏ

Não úng thủy là căn bệnh gì?

Tên tiếng anh của bệnh não úng thủy là hydrocephalus, dịch ra có nghĩa là bệnh đầu não. Đây là hiện tượng trong não tủy tích tụ quá nhiều dịch. Khi đó, các não thất sẽ phải giãn rộng nhằm thích nghi với lượng dịch dư thừa, rồi sau đó, chúng sẽ chèn ép lên những phần khác của não. Não úng thủy không phải là một bệnh lý cụ thể mà nó là hậu quả của nhiều căn bệnh khác có liên quan.

Não úng thủy gặp nhiều nhất ở trẻ sơ sinh, xảy ra với tỉ lệ cứ 500 thai nhi sẽ có một bé mắc bệnh. Riêng đối với người lớn, bệnh não úng thủy xảy ra nhiều ở các đối tượng trên 60 tuổi. Tuy nhiên, ở người lớn, não úng thủy rất khó chuẩn đoán được bệnh bởi nó rất dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý về thần kinh khác như Alzheimer hay bệnh mất trí nhớ.

Nguyên nhân gây bệnh não úng thủy

Nguyên nhân gây bệnh khá đa dạng, do nhiều yếu tố liên quan bởi não úng thủy không phải là bệnh lý riêng biệt mà nó là hậu quả của các nhóm bệnh lý khác nhau. Tuy nhiên, do bất kỳ nguyên nhân nào thì chúng đều mang đến những hệ lụy nguy hiểm như:

  • Làm suy giảm quá trình lưu thông của các dịch não tủy có trong não
  • Suy giảm quá trình các thụ thể  Pacchioni tiến hành hấp thu dịch não tủy
  • Làm cho quá trình hấp thu của các thụ thể Pacchioni diễn ra không bình thường, có thể vượt mức cho phép
  • Gây tổn hại đến hệ thần kinh trung ương
  • Xuất hiện nhiều chiến chứng nguy hiểm như điếc, viêm màng mủ não, bị mù, trẻ chậm phát triển, bị liệt, động kinh,…

Nguyên nhân gây não úng thủy bẩm sinh ở trẻ nhỏ

Đối với các trường hợp bị não úng thủy bẩm sinh, có thể liệt kê một số nguyên nhân sau:

  • Do hiện tượng giãn thất não, tức là não thất của trẻ khi nằm trong bào thai có kích thước lớn hơn so với bình thường. Từ đó, gây rối loạn các dòng chảy dịch não tủy
  • Bị hẹp cống não: Cống não được biết đến là chiếc cầu nối lưu thông giữa các não thất. Khi “những chiếc cầu nối” này bị hẹp đi sẽ làm ảnh hưởng đến dòng chảy của các dịch não tủy, khiến cho dịch não tủy bị ứ đọng
  • Trong thời kỳ mang thai, mẹ bị nhiễm trùng: Trong suốt thai kỳ, nếu như mẹ bị nhiễm trùng với các virus viêm gan, sởi, Cytomegalovirus, Toxoplasmosis,… cũng có thể nguyên nhân khiến trẻ bị não úng thủy bẩm sinh
  • Nứt đốt sống: Đây là hiện tượng bị khuyết tật ống thần kinh. Nó cũng là một nguyên nhân gây nên căn bệnh não úng thủy. Không chỉ vậy, não úng thủy do nguyên nhân nứt đốt sống có thể di truyền được. Tuy nhiên, tỉ lệ này chỉ chiếm một phần nhỏ
  • Nang màng nhện: dịch não tủy có thể xuất hiện trong rất nhiều nang. Khi nang màng nhện phát triển một cách bất thường sẽ tạo nên những sự thay đổi bất thường về áp lực cho dịch não tủy

Nguyên nhân gây bệnh não úng thủy sau khi trẻ nhỏ ra đời

Trẻ được sinh ra bình thường, phát triển một cách khỏe mạnh nhưng đến một giai đoạn nhất định, trẻ có thể mắc phải căn bệnh não úng thủy. Vậy, nguyên nhân gây bệnh là gì?

  • Bị xuất huyết trong não: xuất huyết não do bất cứ nguyên nào sẽ dẫn đến căn bệnh não úng thủy. Khi các mạch máu vỡ sẽ chảy vào não thất, làm tăng áp lực lên các dịch não thất, gây rối loạn dòng chảy của các dịch não
  • Trẻ có khả năng hấp thu các dịch não tủy kém: Các khuyết tật xuất hiện trong các não thất có thể làm suy giảm khả năng hấp thu các dịch não tủy
  • Bị nhiễm trùng hệ thần kinh: Khi màng não nhiễm trùng dẫn đến các nút mạch bị bít tắc. Từ đó khiến cho khả năng hấp thu các dịch não bị suy giảm hoặc có thể gây nên hiện tượng viêm tại khu vực các đám rối mạchlàm tăng tiết dịch của não tủy
  • Các chấn thương tại vùng đầu như phù nề hay chảy máu não có thể gây sức ép lên hệ thống của não thất

Nguyên nhân gây bệnh não úng thủy ở người lớn

  • Bị xuất huyết não
  • Bị do các chấn thương vùng đầu như tai nạn giao thông, chảy máu não, phù nề não,…
  • Hệ thần kinh bị nhiễm trùng như u não, viêm não, u màng não, viêm màng não,…

Các triệu chứng cơ bản của bệnh não úng thủy

Triệu chứng của não úng thủy ở trẻ nhỏ

  • Vòng đầu của trẻ phát triển một cách bất thương, to hơn so với bình thường
  • Da đầu khá mỏng
  • Chân tay không được linh hoạt, hoạt động chậm chạp
  • Có thể nhìn thấy rõ các mạch máu nổi trên da đầu của trẻ
  • Các xương của hộp sọ bị tách nhau ra
  • Dễ bị kích thích
  • Trẻ không bú hoặc bị nôn mửa
  • Hướng mắt nhìn không được bình thường, bị lệch xuống dưới
  • Trẻ rất lười ăn
  • Bị sốt và kèm theo co giật
  • Dễ bị kích động, có thể bị thay đổi tính cách
  • Trẻ hay ngủ và rất khó để tập trung
  • Đau đầu
  • Mắt m

Triệu chứng bệnh não úng thủy ở người lớn

  • Đau nhức đầu, suy giảm trí nhớ
  • Cảm giác buồn nôn
  • Thị lực bị suy giảm, có thể bị nhìn thành đôi hoặc mắt nhìn không rõ
  • Khả năng hoạt động kém, mất thăng bằng
  • Bị rối loạn tiểu tiện, đại tiện

Các đối tượng có nguy cơ mắc bệnh não úng thủy

Trẻ nhỏ có nguy cơ mắc phải căn bệnh não úng thủy rất lớn, đặc biệt là các đối tượng:

  • Quá trình chăm sóc tiền sản, đặc biệt là trong quý đầu của thai kỳ kém
  • Mẹ đã lạm dụng quá nhiều bia, rượu và các chất kích thích khác trong quá trình mang thai
  • Các trường hợp đa thai cũng có nguy cơ mắc bệnh não úng thủy
  • Gia đình có tiền sử mắc bệnh
  • Trong quá trình mang thai, mẹ có thể mắc các bệnh như huyết áp tăng, đái tháo đường,…

Bác sĩ chuẩn đoán bệnh não úng thủy như thế nào?

Kiểm tra tổng quá sức khỏe

  • Đây là bước đầu tiên của giai đoạn chuẩn đoán bệnh
  • Tiến hành đo kích thước chu vi đầu của trẻ và kiểm tra có sự phát triển bất thường nào hay không
  • Bác sĩ cũng kiểm tra mắt và hướng nhìn của trẻ để kiểm tra xem trẻ có bị nhìn lệch xuống phía dưới hay không
  • Đánh giá khả năng vận động, cơ lực, mức độ phát triển về thể lực của trẻ,…

Siêu âm

  • Bác sĩ sẽ tiến hành siêu âm phần đầu
  • Kết quả siêu âm cho biết các dịch não tủy có bị tồn đọng trong não thất không

Chụp cắt lớp CT và chụp x – quang

  • Kết quả sẽ cho biết vị trí chính xác bị sưng
  • Trước khi tiến hành chụp, bác sĩ sẽ cho trẻ uống thuốc an thần để trẻ có thể nằm yên trong suốt thời gian thực hiện chụp

Điều trị bệnh não úng thủy

Hiện nay, chưa có bất kỳ loại thuốc nào có thể điều trị được căn bệnh này. Phương pháp điều trị chủ yếu là dựa vào phẫu thuật và thực hiện các thủ thuật phẫu thuật. Bệnh não úng thủy tuy nguy hiểm nhưng nó hoàn toàn có thể được chữa lành mà không để lại bất cứ biến chứng nào nếu như bệnh được phát hiện sớm và được điều trị kịp thời.

Dưới đây là một số phương pháp điều trị bệnh não úng thủy:

Phẫu thuật

Não úng thủy do các nguyên nhân gây bệnh như u hố sọ sau, u não, u màng não,… sẽ được tiến hành phẫu thuật để loại bỏ.

Phẫu thuật cấy ống shunt

Đây là một phương pháp điều trị rất phổ biến ở trẻ sơ sinh mắc chứng tràn dịch não. Bác sĩ sẽ tiến hành dùng một chiếc ống dài, được làm bằng silicone để đặt vào bên trong của não thất – khu vực đang bị tích tụ các dịch não tủy. Sau đó sẽ chuyển hướng làm sao cho các dịch não tủy đi ra khỏi não. Bên cạnh đó, bác sĩ sẽ đặt một chiếc van gần não thất để có thể điều khiến được dòng chảy cũng như điều chỉnh được áp lực của các dịch não tủy khi chúng thoát ra khỏi não thất. Không những thế, chiếc van này còn có tác dụng ngăn ngừa không để dịch não chảy ngược vào não thất khi mà người bệnh thay đổi tư thế.

Phương pháp nội soi để phá sàn não thất ba

Bác sĩ sẽ tiến hành rạch một đường trên não thất rồi chèn một máy dò vào bên trong. Điều này sẽ giúp tạo ra một con đường mới cho các dòng chảy của dịch não tủy. Phương pháp này không gây quá nhiều đau đớn nhưng mang lại hiệu quả không cao đối với trẻ sơ sinh.

Phục hồi chức năng sau điều trị

Sau khi trải qua quá trình phẫu thuật, nếu xuất hiện các vấn đề bất thường về thần kinh, người bệnh sẽ được hướng dẫn điều trị phục hồi chức năng để cải thiện các chức năng của hệ thần kinh. Quá trình này có thể cần dùng đến nhiều thời gian, do vậy, người bệnh cần phải có sự kiên nhẫn trong suốt quá trình điều trị để có thể đạt được hiệu quả tốt nhất.

Các phương pháp phòng ngừa bệnh não úng thủy ở trẻ nhỏ

Để có thể giảm thiểu được nguy cơ mắc bệnh não úng thủy ở trẻ nhỏ, các bậc phụ huynh cần phải lưu ý một số điều sau đây:

  • Nên đi khám thai định kỳ. Phương pháp này sẽ giúp chuẩn đoán được trẻ có bị não úng thủy khi còn trong bụng mẹ hay không. Nếu có thì bác sĩ sẽ tiến hành theo dõi và can thiệp sớm nhất có thể để hạn chế tối đa các biến chứng có nguy cơ xảy ra
  • Trước khi mang thai, mẹ có thể đến gặp bác sĩ để được tư vấn tiêm phòng vắc – xin
  • Trẻ sinh ra cần phải được tiêm phòng đầy đủ
  • Cần phải chăm sóc trẻ thật cẩn thận, không được lơ là vì trẻ rất hiếu động, có thể bị vấp, ngã gây tổn thương vùng đầu
  • Tuyệt đối không nên đùa với trẻ theo cách tung nhẹ lên không rồi đỡ lại
  • Nếu trẻ xuất hiện các triệu chứng bất thường như mắt hay nhìn xuống dưới, đầu to,… thì cần phải đưa trẻ tới ngay bệnh viện để được chuẩn đoán và can thiệp kịp thời

Trên đây là toàn bộ những thông tin về căn bệnh não úng thủy. Hi vọng qua bài viết này, bạn có thể hiểu rõ hơn về căn bệnh não úng thủy cũng như biết cách chăm sóc bản thân, chăm sóc trẻ nhỏ để phòng chống được nguy cơ mắc bệnh.

*Nội dung bình luận không được để trống và phải có ý nghĩa và không quá ngắn dưới 30 ký tự.

Bạn hãy xem lại nội dung câu hỏi trước khi gửi. Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu. Nội dung dài hơn 30 ký tự. Các thông tin về triệu chứng, thời gian phát bệnh, quá trình khám chữa trước đây (nếu có)... sẽ rất hữu ích cho bác sĩ.

Tiếp theo, vui lòng cung cấp thêm thông tin về bệnh nhân để bác sĩ có thể tư vấn cụ thểnhất.

Bạn vẫn có thể sửa lại nội dung câu hỏi trong vòng 1 giờ kể từ thời điểm gửi đi.

Bạn phải đăng kí là thành viên của hỏi bác sĩ.

*Họ tên không được để trống.
*Email không được để trống.
*Số điện thoại không được để trống.
*Điạ chỉ không được để trống.