208 Tổng các loại bệnh

Tìm hiểu về chứng mất ngủ và cách điều trị

Mất ngủ là căn bệnh như thế nào?

Mất ngủ được đặc trưng bởi việc là người bệnh không có đủ khả năng để có được một giấc ngủ đầy đủ để nghỉ ngơi sau một ngày làm việc. Căn bệnh này gây ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống hàng ngày của người bệnh. Nó khiến họ cảm thấy khó chịu, uể oải, không có sức sống, không có năng lượng làm việc, dễ cáu gắt,...

Một cuộc khảo sát đã chỉ ra rằng tỉ lệ mất ngủ có thể chiếm khoảng từ 4 – 48%. Có đến khoảng 33% trong tổng số dân bị mất do xuất hiện ít nhất một triệu chứng, 15% dân số có biểu hiện ngủ ngật vào ban ngày, khoảng 18% số người cảm thấy không thỏa mãn với giấc ngủ của mình. Đặc biệt, có đến 30% số người bị mất ngủ có liên quan đến bệnh tâm thần.

Mất ngủ được tồn tại dưới nhiều dạng khác nhau như khó ngủ, ngủ không được yên giấc, tỉnh lại nhiều lần khi đang ngủ, dây sớm xong không thể tiếp tục ngủ được,... Theo nghiên cứu của các chuyên gia, trung bình mỗi ngày, người bình thường sẽ ngủ khoảng từ 7 – 8 tiếng. Một giấc ngủ chất lượng là một giấc ngủ phải đáp ứng được những yếu tố sau: ngủ đủ giấc, ngủ đủ sâu, sau khi ngủ dậy cảm thấy cơ thể khỏe mạnh, không mệt mỏi, không khó chịu,...

Đồng thời, một khảo sát cũng chỉ ra rằng: Thời gian ngủ thường tỉ lệ nghịch theo số tuổi. Tức là, tuổi càng cao thì thời gian ngủ lại càng ít. Ví dụ như sau, em bé có thể ngủ 17 giờ/ ngày, trẻ em trong độ tuổi mới lớn có thể ngủ từ 9 – 10 giờ/ đêm, đối tượng trưởng thành có thể ngủ từ 6 – 8 tiếng/ ngày và người cao tuổi thường ngủ dưới 6 tiếng/ ngày. Đó chính là lý do giải thích tại sao căn bệnh mất ngủ thường xuất hiện đại đa số ở người cao tuổi. Tuy nhiên, một phần nhỏ cũng xuất hiện ở bộ phận người trẻ.

Nếu so sánh giữa nam giới và nữ giới thì nữ giới trong giai đoạn tiền mãn kinh có tỷ lệ mắc chứng bệnh mất ngủ nhiều hơn so với nam giới. Nguyên nhân của sự chênh lệch này có thể là do sự thay đổi hóc – môn.

Các triệu chứng thường gặp của bệnh mất ngủ

Mất ngủ thường xuất hiện với những triệu chứng sau:

  • Khó đi vào giấc ngủ
  • Tỉnh dậy nhiều lần khi đang ngủ, chỉ cần một động tĩnh nhỏ cũng có thể thức giấc
  • Rất khó để có thể duy trì giấc ngủ
  • Dậy sớm, thức giấc sớm không mong muốn
  • Cảm giác mệt mỏi sau khi ngủ
  • Cơ thể mệt mỏi, khó chịu, khó tập trung khiến cho hiệu quả công việc không cao
  • Đau nhức đầu
  • Kém tập trung
  • Suy giảm trí nhớ
  • Tâm trạng lo lắng, bồn chồn, bất an
  • Nặng nhất là có thể dẫn đến trầm cảm,...

Mất ngủ là một căn bệnh không thể chủ quan được. Nếu hiện tượng này chỉ kéo dài trong thời gian ngắn, có thể không gây ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh. Nhưng nếu nó xảy ra trong thời gian dài sẽ gây ảnh hưởng trầm trọng đến sức khỏe, cuộc sống và công việc của bạn. Do vậy, hãy nhanh chóng đi gặp bác sĩ nếu bạn thấy cơ thể xuất hiện những triệu chứng của bệnh mất ngủ.

Nguyên nhân gây nên bệnh mất ngủ là gi?

Theo nghiên cứu của các chuyên gia thì có ba yếu tố chính dẫn đến căn bệnh mất ngủ. Đó là:

Thứ nhất là yếu tố khuynh hướng

Trong chứng mất ngủ, khuynh hướng có thể hiểu đơn giản là khả năng để có thể phát triển một loại khó ngủ nhất đinh. Khuynh hướng cũng có thể hiểu là ngưỡng. Mỗi cá nhân sẽ có một ngưỡng để phát triển chứng mất ngủ khác nhau. Ta có thể kể đến các khuynh hướng như:

  • Do bị di truyền, có bố hoặc mẹ bị mắc chứng mất ngủ
  • Một số thói quen được giáo dục từ nhỏ nên rất khó thay đổi khi lớn
  • Khuynh hướng mất ngủ do tuổi tác (thường gặp ở người già), do giới tính (nữ giới gặp nhiều hơn nam giới)
  • Khuynh hướng gặp một số vấn đề sức khỏe như bệnh trầm cảm, đau nửa đầu, rối loạn tâm thần, mắc phải chứng lo âu, sợ sệt,...

Thứ hai là yếu tố gây mất ngủ tức thời

Nguyên nhân này cũng có thể dùng để lý giải tại sao bệnh mất ngủ cũng có thể gặp ở một bộ phận giới trẻ. Chứng mất ngủ cũng giống như một quả bóng bay, nó sẽ bị kích động giống như quả bóng bị vỡ do dùng kim châm hoặc bóp. Các yếu tố tác động đó có thể liệt kê đến như:

  • Lo nghĩ về một số vấn đề như gia đình, hôn nhân, tiền bạc, tình yêu, các mối quan hệ,...
  • Giấc ngủ thất thường, đặc biệt xảy ra ở công nhân khi thay đổi ca làm thường xuyên, đối tượng thường xuyên phải tăng ca làm đêm
  • Bị lệch múi giờ khi bạn đi công tác, đi du lịch đến một quốc gia không có cùng múi giờ với nơi mà bạn đang sinh sống
  • Một số thói quen của người ngủ cùng cũng có thể gây nên chứng mất ngủ như ngáy to, gác chân,...
  • Sử dụng một số chất kích thích gây ảnh hưởng đến não như cà phê, nước chè, hút thuốc lá, các thiết bị công nghệ như điện thoại, ipad,...
  • Một số trách nhiệm cần phải thực hiện vào ban đêm như cho trẻ ăn,...
  • Một số yếu tố liên quan đến môi trường như ánh sáng, độ ẩm, tiếng ồn,....

Nếu như những sự thay đổi trên chỉ diễn ra trong một khoảng thời gian ngắn thì chứng mất ngủ hoàn toàn có thể cải thiện được và không bị chuyển thành chứng mất ngủ kinh niên.

Thứ ba là yếu tố gây nên chứng mất ngủ lâu

Khi các tác nhân gây nên chứng mất ngủ được duy trì trong một thời gian dài, không được cải thiện hoặc bản thân người bệnh không chịu khó cải thiện thì rất có thể chuyển đến chứng mất ngủ mãn tính. Có thể chia thành hai nhóm tác nhân chủ yếu gây nên chứng mất lâu dài là:

Nhóm tác nhân do yếu tố tâm lý

  • Nhận thức không chính xác hoặc bị nhầm lẫn về nguyên nhân gây mất ngủ
  • Thường xuyên rơi vào trạng thái lo nghĩ, buồn rầu
  • Tâm lý chưa đi ngủ nhưng đã cho rằng là mình không thể ngủ được
  • Quá lo sợ vì chứng mất ngủ của bản thân

Do một số thói quen sinh hoạt không tốt

  • Ngủ trưa, ngủ ngày quá nhiều
  • Ăn quá no vào ban đêm khiến bụng cảm thấy khó chịu dẫn đến mất ngủ
  • Không thư giãn trước khi ngủ
  • Thường xuyên phải đi làm nhiều ca khác nhau khiến cho giấc ngủ không được ổn định
  • Thói quen nằm ì trên giường
  • Lên giường nhưng lại bắt đầu suy nghĩ công việc, gia đình, các mối quan hệ,...

Chuẩn đoán chứng mất ngủ như thế nào?

Bác sĩ sẽ chuẩn đoán chứng mất ngủ của bạn thông qua việc đặt một số câu hỏi như:

  • Có triệu chứng lạ nào xuất hiện gần đây hay không?
  • Mỗi ngày thường ngủ bao nhiêu tiếng?
  • Có hay bị tỉnh giấc vào ban đêm hay không?
  • Có vấn đề gì bận mắc mà chưa tìm được hướng giải quyết hay không?

Ngoài ra, còn rất nhiều các câu hỏi liên quan khác nữa. Nếu bạn thấy cơ thể xuất hiện những triệu chứng của căn bệnh mất ngủ thì hãy nhanh chóng đi gặp bác sĩ để được hỗ trợ tốt nhất.

Các cách điều trị chứng mất ngủ

Điều trị theo nguyên nhân gây nên chứng mất ngủ

Phương pháp điều trị này có lẽ sẽ phù hợp nhất với các tác nhân gây nên chứng mất ngủ tạm thời. Người xưa có câu “Muốn mở nút thì phải tìm người thắt nút”. Đúng vậy, muốn điều trị được chứng mất ngủ tạm thời thì phải bắt đầu đi từ nguyên nhân gây bệnh.

Ví dụ, chứng mất ngủ của bạn xuất hiện là do một số yếu tố kích thích như sử dụng bia, rượu, thuốc lá, cà phê,... trước khi đi ngủ thì hãy nhanh chóng loại bỏ những yếu tố đó để có thể có được một giấc ngủ ổn định. Hay mất ngủ do quá lo nghĩ về các vấn đề như tiền bạc, gia đình, mối quan hệ,... thì hãy xuất pháp từ những tác nhân đó để tìm ra các giải quyết. Chỉ khi đầu óc bạn cảm thấy thoải mái thì giấc ngủ cũng sẽ ổn định hơn, ngủ sâu hơn.

Sử dụng thuốc

Một số loại thuốc có tác dụng điều trị chứng mất ngủ hiệu quả như nonbenzodiazepine hay thuốc benzodiazepine. Tuy nhiên, những loại thuốc này cần được dùng theo đúng chỉ định của bác sĩ chuyên khoa và chỉ được sử dụng trong thời gian ngắn, tuyệt đối không nên sử dụng trong thời gian dài. Bởi vì, nếu như sử dụng thuốc thường xuyên có thể khiến cho hiệu quả điều trị bị suy giảm hoặc khiến cho người bệnh quá phụ thuộc vào thuốc. Dùng thuốc thì có thể ngủ được nhưng ngưng sử dụng thuốc thì chứng mất ngủ lại xuất hiện.

Một số liệu pháp bổ sung

Ngoài hai phương pháp điều trị được nêu trên, một số liệu pháp bổ sung dưới đây cũng sẽ có ích đối với chứng mất ngủ như:

  • Luyện tập yoga
  • Dùng một số hương liệu có tác dụng thư giản, giúp an thần
  • Thư giãn trước khi đi ngủ
  • Không nên sử dụng các chất kích thích như bia, rượu, thuốc lá,... trước khi đi ngủ. Nên tránh xa các đồ vật có thể kích thích chứng mất ngủ của bạn như đồ công nghệ, xem phim, đọc sách,...
  • Tạo một môi trường khiến bạn cảm thấy thoải mái nhất để ngủ

Tìm hiểu về chứng mất ngủ ở trẻ nhỏ

Ở trẻ nhỏ, mất ngủ được chia thành hai loại chính và chủ yếu:

  • Mất ngủ do cha mẹ không quản lý tốt: Được biểu hiện như trẻ hay thức khuya, đòi chơi tới khuya và chỉ thực sự đi ngủ khi cơ thể cảm thấy mệt mỏi
  • Mất ngủ do thiếu một số yếu tố như không có cha, mẹ ngủ cùng, không được hát ru hay thiếu các đồ vật mà nó thích như gấu bông, gối ôm,...

Chủ động đi vào giấc ngủ là một hoạt động sinh lý tự nhiên ở con người và nó còn được rèn luyện ngay từ khi còn bé. Do vậy, các bậc phụ huynh cần có biết pháp rèn luyện để trẻ có thể duy trì được thói quen này. Trẻ cần phải học cách phát hiện các yếu tố giúp đi vào giấc ngủ một cách tự nhiên và duy trì thói quen đó.

Mất ngủ là một tình trạng phổ biến trong cuộc sống hiện nay. Nó thực sự không tốt cho sức và ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống thường ngày của bạn. Vì vậy, nếu không may mắc phải chứng mất ngủ, hãy cố gắng cải thiện chúng càng sớm, càng tốt.

*Nội dung bình luận không được để trống và phải có ý nghĩa và không quá ngắn dưới 30 ký tự.

Bạn hãy xem lại nội dung câu hỏi trước khi gửi. Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu. Nội dung dài hơn 30 ký tự. Các thông tin về triệu chứng, thời gian phát bệnh, quá trình khám chữa trước đây (nếu có)... sẽ rất hữu ích cho bác sĩ.

Tiếp theo, vui lòng cung cấp thêm thông tin về bệnh nhân để bác sĩ có thể tư vấn cụ thểnhất.

Bạn vẫn có thể sửa lại nội dung câu hỏi trong vòng 1 giờ kể từ thời điểm gửi đi.

Bạn phải đăng kí là thành viên của hỏi bác sĩ.

*Họ tên không được để trống.
*Email không được để trống.
*Số điện thoại không được để trống.
*Điạ chỉ không được để trống.