163 Tổng các loại bệnh

Lupus ban đỏ- hiểu để phòng ngứa và điều trị hiệu quả

Lupus ban đỏ hệ thống là bệnh gì?

Lupus ban đỏ hệ thống là một trong những bệnh tự miễn mãn tính của mô liên kết, là bệnh chất tạo keo, có cơ chế miễn dịch, mang các tự kháng nhân loại ANA, bệnh gây tổn thương hầu hết các hệ cơ quan trong cơ thể, nhất là xương khớp, da, tim, thận, phổi,…

Triệu chứng lâm sàng của lupus ban đỏ hệ thống

Bệnh lupus ban đỏ hệ thống khá khó nhận biết bằng những nhận biết thông thường, bởi nó thường mang những triệu chứng giống với những bệnh khác trong nhóm, thường xuất hiện bất ngờ nên rất khó nắm bắt và chuẩn đoán. Chính vì thế nhiều người mắc Lupus ban đỏ đã không được điều trị trong nhiều năm.

Những biểu hiện đầu tiên và kéo dài phổ biến thường là sốt ( 96-100% bệnh nhân), sút cân, mệt mỏi, đau nhức xương khớp và cơ, ngủ không ngon, trầm cảm có khi mất nhận thức. Nếu những triệu chứng này cùng xảy ra, bạn nên đến gặp và trình bày kịp thời với bác sĩ.

Dấu hiệu bệnh ở da liễu ( triệu chứng thường gặp nhất)

Phát ban ở vùng mặt thành hình cánh bướm, vùng tai, vùng da mặt, bàn tay, ngón tay, có khi xuất hiện ở nhiều vùng khác trên cơ thể như ngực, thân mình. Ban đỏ tập trung thành mảng màu đỏ, đỏ tím, ban sần, có vẩy, có thể ngứa hoặc không, thâm nhiễm hơi cứng. Ở mặt và tay có thể xuất hiện vẩy sừng nang lông dạng đĩa (discoid), có thể đóng vẩy vả teo da, nếu gây tổn thương ở đầu có thể bị rụng tóc. Lupus ban đỏ còn có thể gặp ở quanh móng tay, ngón tay, nở loét ở chân và rất khó lành. Bệnh nhân mắc lupus ban đỏ hệ thống thường bị rụng tóc, có thể thành sẹo hoặc không  (>20% ca)

Dấu hiệu bệnh ở xương khớp và nội tạng:

Viêm khớp và đau nhức xuất hiện ở hầu hết các bệnh nhân mắc SLE ( 15-90% ca), tất cả các khớp đều có nguy cơ, nhưng những khớp nhỏ ở ngón tay và cổ tay thường dễ bị tổn thương nhất.Bệnh nhân thường bị viêm hai hoặc nhiều khớp ngoại biên như bàn ngón tay, cổ tay, mắt cá chân, cùi tay, đầu gối. Mặc dù ít gây tàn tật hay gầy tổn thương trầm trọng cho khớp, nhưng cũng có bệnh nhân viêm khớp do lupus bị tổn thương và biến dạng bàn chân hoặc bị lao xương khớp.

Các bệnh về thận hoặc rối loạn thận chiếm 31-55% ca mắc SLE, thường là huyết niệu (máu trong nước tiểu) hoặc protein niệu (có protein trong nước tiểu), hội chứng thận hư hoặc suy thận. Khi xét nghiệm có thể phát hiện viêm cầu thận màng với hình ảnh bất thường dạng vòng dây khá khó nhận biết. Bệnh lupus ban đỏ hệ thống còn gây ra các tổn thương về tim và phối. Ví dụ như viêm ngoại tâm nhạc, viêm màng trong tim, xơ vữa động mạch, có thể tràn dịch màng tim. Bệnh nhân mắc SLE mắc các bệnh về phổi từ 20-40% số ca, thường viêm màng phổi, tràn dịch phổi, xuất huyết, tăng huyết áp phổi, nguy hiểm như hội chứng co phổi. SLE cũng ảnh hưởng đến gan, lách, như gan to, vàng da và lách to, tiêu hóa khó khăn, đau dạ dày, phân lỏng. Các dấu hiệu nghiêm trọng liên quan đến cơ quan thần kinh đặc biệt được cảnh báo là hội chứng thần kinh- tâm thần, bởi nó rất khó nhận biết và thường bị nhầm lẫn với bệnh truyền nhiễm hoặc đột quỵ, các bệnh nguy hiểm khác trong hệ thống lupus như viêm màng não vô trùng, mê sảng, các bệnh thần kinh tự miễn,…

Chuẩn đoán phân biệt

Cần chuẩn đoán phân biệt lupus ban đỏ với các loại bệnh có triệu chứng gần giống như viêm da tiếp xúc, mẫn cảm với ánh sáng, viêm da cơ

Nguyên nhân dẫn đến bệnh lupus ban đỏ hệ thống

Lupus ban đỏ hệ thống không có nguyên nhân cụ thể, tuy nhiên, một số yếu tố từ gen và môi trường được cho là nhân tố dẫn đến căn bệnh này.

Yếu tố về gen:

Các nghiên cứu đã chỉ là rằng lupus ban đỏ hệ thống có thể xuất phát từ di truyền học. Bệnh được cho là di truyền, nhưng vẫn chưa xác định được loại gen riêng lẻ nào gây ra bệnh. Các nhóm gen kháng nguyên bạch cầu người HLA B8 DR2, DR3,DRW52, DQW1, DQW2 thiếu hụt C19, C2 có sự thay đổi có thể là nguyên nhân dẫn đến bệnh. Ngoài ra còn có một số gen đặc hiệu liên quan đến vùng dân cư.

Yếu tố về môi trường:

Những yếu tố này không chỉ là căn nguyên sinh bệnh mà còn khiến cho bệnh nặng hơn. Chúng bao gồm:

Các loại thuốc: một số trường hợp mắc bệnh sau khi dùng Hydralazine, thuốc chống co giật, isoniazide, procainamide được gọi là hội chứng lupus đỏ do thuốc.

Phơi nắng, hoocmon hoặc viêm nhiễm: Tia UV kích thích sự thay đổi cấu trúc DNA và làm tăng các vùng phát ban, dẫn đến hình thành các kháng thể tự nhiễm. Hoocmon sinh dục có vai trò quan trọng trong việc hình thành bệnh, những nghiên cứu đặc biệ cho thấy ở thời kì sinh sản, bệnh thường gặp ở phụ nữ cao gấp 10 lần đàn ông.

Virut và vi khuẩn: Ảnh hưởng của virút trong căn nguyên sinh bệnh lupus ban đỏ hệ thống được nghi ngờ từ lâu, khi quan sát trên kính hiển vi điện tử người ta nhận thấy các hạt màu đậm giống hạt virus ở thận,da, tuy nhiên chưa có bằng chứng chắc chắn. Ngoài ra các nhà khoa học còn chỉ ra rằng, những phụ nữ bơm ngực bằng silicon có thể tạo ra kháng thể chống lại collagen của chính họ, tuy nhiên nó chỉ chiếm 1 số lượng nhỏ.

Ai có thể mắc lupus ban đỏ hệ thống?

Lupus ban đỏ hệ thống thường gặp ở phụ nữ, gấp 9 lần so với đàn ông, trong lứa tuổi từ 15-50 tuổi ( điều này lí giải tại sao các nhà khoa học cho rằng hoocmon sinh sản ở phụ nữ có liên quan đến nguyên nhân mắc bệnh) , bệnh thường gặp đặc biệt ở những người không có nguồn gốc châu Âu. Một số nghiên cứu còn chỉ ra người Mĩ gốc Phi, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và La Tinh có xu hướng mắc bệnh ở lứa tuổi trẻ hơn (dưới 15 tuổi) và có những triệu chứng rõ ràng hơn.

Chữa trị lupus ban đỏ hệ thống

Lupus ban đỏ hệ thống là bệnh chưa thể chữa được, nhưng có thể điều trị được. Việc chữa trịnh bệnh này mang tính hệ thống, về cơ bản là sẽ chữa trị theo đừng đợt và theo từng cơn bệnh bộc phát, có thể điều trị bằng 1 số loại thuốc corticosteroid và thuốc chống sốt rét, thuốc cyclophosphamide và mycophenolate.

Thuốc chống thấp khớp

Được dùng trong phòng các đợt bộc phát bệnh, triến triển bênh và giảm đau, giảm nhu cầu sử dụng các loại steroid, thường là corticosteriod, nên giảm từ từ.

Các loại thuốc ức chế miễn dịch

Trong các trường hợp bệnh chuyển biến nặng, phải dùng đến các loại thuốc như các corticosteroid và các thuốc ức chế miễn dịch để kiểm soát bệnh, điều hòa hoạt động của hệ miễn dịch và ngăn ngừa các cơn bộc phát. Tùy vào liều lượng, những bệnh nhân dùng steroid có thể bị hội chứng cushing  và các tác dụng phụ như béo phì, mặt phù, đái tháo đường, thèm ăn, khó ngủ.

Thuốc giảm đau

Chỉ được dùng khi có chỉ định của bác sĩ, chủ yếu phải dùng các liều lượng mạnh, để lại biến chứng nguy hiểm.

Thay đổi lối sống

Vì ánh nắng thường là nguyên nhân gây biến chứng bệnh nặng thêm. Nên bệnh nhân mắc lupus ban đỏ hệ thống phải tránh ánh sáng mặt trời, phơi nhiễm nghề nghiệp silica, thuốc trừ dịch hoại và thủy ngân.

Ghép thận

Vào giai đoạn cuối khi bệnh biến chứng đã nặng, giải pháp phổ biến là ghép thận cho bệnh nhân, nhưng 30% bệnh nhân ghép thận sau đó được theo dõi vẫn bị tái phát bệnh.

Phòng tránh Lupus ban đỏ hệ thống

Vì bệnh chưa được chỉ rõ nguyên nhân nên phương pháp phòng tránh còn hạn chế. Tuy nhiên chúng ta vẫn có thể nhận biết bệnh sớm để ngăn ngừa tác hại nguy hiểm và kéo dài cuộc sống. Khi nhận ra các dấu hiệu của bệnh, nên thường xuyên liên hệ với bác sĩ để được tư vấn, chuẩn đoán và chữa trị kịp thời. Nên hiểu biết về nguyên nhân bệnh, đặc biệt là những tác hại của thuốc để rà soát cũng như cảnh giác cao với các bệnh liên quan đến hệ miễn dịch.

Lời khuyên:

Lupus ban đỏ hệ thống là bệnh nguy hiểm  có khả năng đe dọa tính mạng bới 1 hệ thống các bệnh liên quan đến miễn dịch. Vì vậy, việc điều trị bệnh cần đảm bảo tuân thủ đúng chỉ định của bác sĩ. Người bệnh không tự ý thay đổi đơn thuốc, hoặc tăng, giảm liều lượng khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Đối mặt với căn bệnh kéo dài như lupus, người bệnh sẽ rất khó khăn để điều khiển cảm xúc khỏi những cơn cáu giận vô cớ hoặc thất vọng về những người xung quanh, nhiều người có xu hướng trầm cảm nặng, vì thế người thân và bạn bè hãy thông cảm và giúp đỡ người bệnh, tạo cho họ tâm lý thoải mái, tránh stress. Hãy duy trì lối sống tích cực của mình, tham gia các lớp yoga, thiền ( trong nhà), thường xuyên tập thể dục, thể lực, các hoạt động văn hóa văn nghệ.

Chế độ ăn dành cho người mắc SLE:

Người bệnh nên ăn theo chế độ ăn Địa Trung Hải, nghĩa là một chế độ ăn ít đường, ít béo và nhiều rau xanh, trái cây. Sử dụng các nguồn protein từ cá, đặc biệt là cá hồi, cá ngừ và cá thu , ăn nhiều rau luộc và đậu, các loại thức ăn nhiều chất xơ, vitamin B, vitamin C và sắt. Ăn các loại hoa quả có màu sắc tươi sáng, ngũ cốc nguyên cám, tránh ăn các loại thức ăn nhiều đạm như thịt hay các thực phẩm đóng gói. Ngoài ra người bệnh cần tránh xa các loại bia rượu, thuốc lá, chất kích thích, một số loại thực phẩm như cà chua, ớt, cà tím, khoai tây, mầm giá và tỏi được xem như là “độc dược” với bệnh nhân lupus ban đỏ hệ thống

Việc thay đổi 1 chế độ ăn hay 1 lối sống lành mạnh không có nghĩa là bạn phải bó buộc cuộc sống của mình, hãy chuẩn bị cho mình một tinh thần thép, sự kiên cường và sẵn sàng đón nhận những thử nghiệm để chiến đấu với căn bệnh này, điều đó sẽ khiến bạn sống tích cực và khỏe mạnh hơn.

Trên đây là một số thông tin về lupus ban đỏ hệ thống dành cho bạn đọc tham khảo. Hi vọng sẽ giúp bạn có thêm hiểu biết để phòng ngừa cũng như điều trị căn bệnh này. 

*Nội dung bình luận không được để trống và phải có ý nghĩa và không quá ngắn dưới 30 ký tự.

Bạn hãy xem lại nội dung câu hỏi trước khi gửi. Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu. Nội dung dài hơn 30 ký tự. Các thông tin về triệu chứng, thời gian phát bệnh, quá trình khám chữa trước đây (nếu có)... sẽ rất hữu ích cho bác sĩ.

Tiếp theo, vui lòng cung cấp thêm thông tin về bệnh nhân để bác sĩ có thể tư vấn cụ thểnhất.

Bạn vẫn có thể sửa lại nội dung câu hỏi trong vòng 1 giờ kể từ thời điểm gửi đi.

Bạn phải đăng kí là thành viên của hỏi bác sĩ.

*Họ tên không được để trống.
*Email không được để trống.
*Số điện thoại không được để trống.
*Điạ chỉ không được để trống.