163 Tổng các loại bệnh

Hen phế quản - căn bệnh hô hấp nguy hiểm hàng đầu hiện nay

Mỗi năm có hàng triệu người mắc hen phế quản, cướp đi hàng nghìn sinh mạng, gây nên áp lực kinh tế do chi phí điều trị tốn kém. Do vậy, tìm hiểu kĩ về căn bệnh là một trong những giải pháp tốt nhất để đẩy lùi bệnh hen phế quản, làm giảm tỉ lệ mắc bệnh.

Hen phế quản là gì?

1. Khái niệm.

Hen phế quản, còn được biết với cái tên gọi hen suyễn hay Asthma là một bệnh lý viêm mãn tính đường thở, ảnh hưởng bởi nhiều tế bào và thành phần tế bào. Triệu chứng của suyễn có thể xếp từ nhẹ đến nặng, không thể chữa khỏi hoàn toàn mà chỉ sử dụng thuốc hay thay đổi lối sống sinh hoạt của người bệnh.

Khi bị hen suyễn, lớp niêm mạc của ống phế quản bị sưng lên, xuất hiện chất nhầy, có thể gây viêm nhiễm, kích ứng, làm các đường dẫn khí trong phổi thu hẹp lại. Do đó, lượng khí ra vào phổi bị giảm đi, khiến người bệnh gặp khó khăn trong việc hít thở, hô hấp thường ngày.

2. Bệnh hen phế quản trong cuộc sống hiện nay.

Theo ước tính, hiện nay có khoảng 334 triệu người trên thế giới đang mắc phải căn bệnh hen phế quản. Trong đó, có một lượng lớn bệnh nhân là trẻ em và không ít những đứa trẻ trong số đó đã bị cướp mất sinh mạng bởi căn bệnh này. Hen phế quản không chỉ xả ra tại các nước thu nhập cao, căn bệnh còn hoành hành tại các đất nước có thu nhập trung bình và thu nhập thấp.

Tại Việt Nam, tỉ lệ người bị hen phế quản chiếm tới 5% dân số, tương đương khoảng 4 triệu người. Trong đó, tỉ lệ trẻ em mắc bệnh là lớn nhất, chủ yếu nằm trong nhóm tuổi từ 12 đến 13 tuổi.

3. Phân loại hen phế quản.

Qua đánh giá, nghiên cứu, các bác sĩ phân loại hen phế quản thành 4 loại, dựa trên tình trạng, mức độ xảy ra các triệu chứng của người bệnh.

Hen phế quản bậc I (hen phế quản ngắt quãng): Đây là dạng hen suyễn nhẹ nhất trong số tất cả các loại hen. Các triệu chứng thường gặp ở hen suyễn như thở khò khè, ho, sưng viêm…có xuất hiện, nhưng với tần suất thấp. Người bệnh cần được bác sĩ kê đơn các loại thuốc cần thiết, sử dụng thuốc hít và tập thể dục điều độ.  

Hen phế quản bậc II (hen phế quản dai dẳng, nhẹ): Triệu chứng bệnh xảy ra nhẹ nhưng sẽ xảy ra ít nhất hai lần một tuần. Bệnh nhân mắc hen phế quản bậc II thường là những người tiếp xúc với khói bụi, thuốc lá, các tác nhân gây dị ứng hay gia đình có tiền sử mắc hen suyễn. Để điều trị, bệnh nhân sẽ sử dụng Corticosteroid dạng hít và một số thuốc chống dị ứng khi cần thiết.

Hen phế quản bậc III (hen phế quản dai dẳng, trung bình): Tần suất các triệu chứng xảy ra nhiều hơn (xảy ra mỗi ngày), gây ảnh hưởng đến sinh hoạt của bệnh nhân. Các bác sĩ sẽ kê cho họ thuốc hít Corticosteroid liều lượng cao hơn, thuốc chống dị ứng nếu nguyên nhân gây hen suyễn là do chất gây dị ứng và thuốc hít cắt cơn.

Hen phế quản bậc IV (hen phế quản dai dẳng, nặng): Các triệu chứng xảy ra mỗi ngày và thời gian kéo dài hơn hen phế quản bậc III, thường xuất hiện vào ban đêm và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh. Để điều trị, sử dụng Corticosteroid liều lượng cao và thuốc hít cắt cơn hen.

Triệu chứng.

Để nhận biết bệnh hen phế quản, người ta phát hiện ra những triệu chứng sau thường dễ bắt gặp ở những người bệnh hen. Tình trạng hen phế quản càng nặng, các triệu chứng xuất hiện càng nhiều, gây ảnh hưởng đến người bệnh.

- Thở dồn dập, thở khò khè, khó thở là những dấu hiệu thường thấy ở những người mắc hen phế quản do lớp niêm mạc phế quản bị sưng, khiến lượng khí hô hấp bị giảm đi.

- Ho khan, ho từng cơn tạo ra đờm, ho kéo dài, thường xuyên; đặc biệt tình trạng trầm trọng hơn vào sáng sớm và ban đêm.

- Có dấu hiệu thắt ngực, tức ngực, có cảm giác như ngực bị siết chặt, cảm thấy nặng nề và đau đớn.

- Khó ngủ, ngủ không sâu giấc do bị khó thở, thở khò khè hoặc do ảnh hưởng của những cơn ho.

- Các triệu chứng trên xảy ra và nặng hơn khi vận động manh, hít hải khói bụi,tiếp xúc với lông thú…

Những nguyên nhân gây nên hen phế quản.

1. Yếu tố chủ quan.

- Gen di truyền: 35% - 70% bệnh nhân mắc hen suyễn là do gen di truyền, trong gia đình có người bị hen.

- Do cơ địa, do mắc phải các bệnh hô hấp khi còn sơ sinh như suy hô hấp…, do đẻ non, đẻ thiếu tháng.

- Giới tính: khi ở độ tuổi trẻ con, tỉ lệ bé trai mắc hen suyễn cao hơn tỉ lệ của các bé gái. Ở độ tuổi trưởng thành, phụ nữ lại có tỉ lệ mắc bệnh cao hơn so với đàn ông.

2. Yếu tố khách quan.

- Các chất dễ gây dị ứng như: lông vật nuôi, phấn hoa, bụi phấn…. cùng là một trong những yếu tố gây hen phế quản; khi tiếp xúc với những chất trên, người bệnh dễ lên cơn hen, đặc biệt là trẻ em.

- Khói thuốc lá cũng là một trong các tác nhân gây nên bệnh hen suyễn, trong cả hai trường hợp hút thuốc chủ động và hút thuốc bị động. Nếu hút thuốc khi đang mang thai, đứa trẻ trong bụng cũng sẽ bị ảnh hưởng và có nguy cơ mắc hen phế quản.

- Nhiều nghiên cứu cũng đã chỉ ra, tình trạng tâm lý là một trong các tác nhân gây hen suyễn. Nếu đang ở trạng thái căng thẳng, độ nhạy cảm với các chất gây dị ứng sẽ cao hơn, đồng thời khả năng mắc hen phế quản cũng sẽ tăng lên.

Hậu quả, biến chứng.

- Là bênh về đường hô hấp, ảnh hưởng lớn nhất bệnh hen phế quản gây ra là khiến người bệnh gặp khó khăn trong hô hấp.

- Gặp khó khăn khi hô hấp đồng nghĩa với việc bị thiếu oxy, gây đau ngực, mất cảm giác. Bệnh nhân sẽ gặp vấn đề trong các hoạt động thể chất thường ngày.

- Suy hô hấp mãn tính, biến dạng lồng ngực; nhiễm khuẩn phổi – phế quản do virus hoặc vi khuẩn gây ra.

- Gây xẹp phổi, làm suy giảm các chức năng hoạt động của phổi (thường bắt gặp trong các trường hợp hen phế quản ở trẻ em).

- Cơn suyễn nguy hiểm có thể làm ngừng hô hấp, tràn khí mang phổi và có thể dẫn đến cái chết. Mặc cho sự nghiêm trọng của căn bệnh, khi lên cơn hen người mắc bệnh lại có rất ít biểu hiện của căn bệnh.

Cách phòng tránh, điều trị.

1. Cách phòng tránh.

- Đeo khẩu trang khi ra đường, tránh xa các thành phần khói bụi, khói thuốc lá, hóa chất độc hại trong không khí.

- Kiêng ăn các loại thực phẩm dễ gây dị ứng, người mắc hen suyễn nên thận trọng với các loại thực phẩm như tôm, cua, đồ chiên nướng, rượu bia… thuộc nhóm dễ gây dị ứng.

- Dọn dẹp nhà cửa đều đặn để tiêu diệt các loại vi khuẩn, ký sinh trùng gây bệnh – một trong số các tác nhân gây hen suyễn.

- Có chế độ ăn uống, sinh hoạt lành mạnh và khoa học, cung cấp đầy đủ những dưỡng chất cần thiết nhằm tăng sức đề kháng cho cơ thể.

- Rèn luyện thể dục thường xuyên, đặc biệt là các bài tập hít thở để giúp phổi khỏe mạnh, ngăn ngừa những cơn hen xảy ra. Tuy nhiên, bạn không nên tập luyện lâu, tập ngoài trời lạnh hoặc tập quá sức bản thân bởi sẽ bị phản tác dụng.

- Giữ ấm cơ thể khi thời tiết trở lạnh. Khi trời trở lạnh, sẽ xuất hiện các luồng không khí lạnh, dễ gây ra các bệnh về đường hô hấp như xoang, ngạt mũi…, bệnh hen phế quản cũng không phải ngoại lệ.

2. Cách điều trị.

Điều trị bằng thuốc là phương pháp phổ biến cho bệnh nhân mắc hen phế quản, tuy không chữa khỏi hoàn toàn nhưng có thể giúp hạn chế các cơn hen suyễn. Có 2 loại thuốc được dùng trong điều trị hen phế quản là thuốc kiểm soát và thuốc cắt cơn.

Thuốc kiểm soát là thuốc điều trị chính giúp chống viêm và làm giảm dần viêm, giúp kiểm soát các cơn hen. Người bệnh sử dụng loại thuốc này để phòng tránh cơn hen và ngăn không cho bệnh tình phát triển. Những loại thuốc kiểm soát như này có thể kể đến như: thuốc Corticosteroid dạng hít, thuốc Cromolyn, thuốc Omalizumab (anti-IgE).

Thuốc cắt cơn hen là loại thuốc có tác dụng mở rộng đường thở nhanh chóng trong cơn hen, cải thiện tốc đọ thở cũng như lượng oxy trong phổi. Các thuốc cắt cơn hen trên thị trường hiện nay bao gồm: salbutamol dạng bình xịt, thuốc uống (salbutamol) hoặc tiêm (salbutamol, bricanyl)…

Với các loại thuốc hít, xịt, bệnh nhân sẽ được hướng dẫn sử dụng các dụng cụ hít, xịt thuốc để đảm bảo biết cách dùng. Khi dùng thuốc để điều trị hen phế quản, người bệnh cần tuân thủ theo chỉ dẫn bác sĩ đưa ra. Đặc biệt, không được tự ý mua thuốc, sử dụng sai cách, sai thuốc, sai liều lượng. Đã có nhiều trường hợp cơn hen trở nên nguy kịch vì sử dụng sai thuốc, sai cách, do vậy cần cẩn trọng trong quá trình dùng thuốc.

Bên cạnh đó, có một số phương pháp điều trị hen phế quản khác như: sử dụng các phương thuốc Đông Y, châm cứu…nhưng độ hiệu quả vẫn đang trong quá trình kiểm chứng. Bởi vậy, sử dụng thuốc hít, thuốc Tây trị hen suyễn vẫn là liệu pháp điều trị phổ biến và có hiệu quả hơn cả.

Hen phế quản hiện nay vẫn là một căn bệnh khó chữa, tiềm ẩn những mối nguy hiểm đến sức khỏe và tính mạng con người. Biết rõ thông tin về căn bệnh cũng như cách phòng tránh, cách chữa trị là giải pháp tốt nhất để đảm bảo sức khỏe của bản thân và mọi người xung quanh.

*Nội dung bình luận không được để trống và phải có ý nghĩa và không quá ngắn dưới 30 ký tự.

Bạn hãy xem lại nội dung câu hỏi trước khi gửi. Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu. Nội dung dài hơn 30 ký tự. Các thông tin về triệu chứng, thời gian phát bệnh, quá trình khám chữa trước đây (nếu có)... sẽ rất hữu ích cho bác sĩ.

Tiếp theo, vui lòng cung cấp thêm thông tin về bệnh nhân để bác sĩ có thể tư vấn cụ thểnhất.

Bạn vẫn có thể sửa lại nội dung câu hỏi trong vòng 1 giờ kể từ thời điểm gửi đi.

Bạn phải đăng kí là thành viên của hỏi bác sĩ.

*Họ tên không được để trống.
*Email không được để trống.
*Số điện thoại không được để trống.
*Điạ chỉ không được để trống.