163 Tổng các loại bệnh

Có thể bạn chưa biết về bệnh hạ kali máu

Hạ kali máu là căn bệnh như thế nào?

Vai trò của kali trong cơ thể

Trong cơ thể người, kali giữ vai trò vận chuyển các tín hiệu điện thế tới các tế bào trong cơ thể. Nó giữ một vai trò đặc biệt quan trọng trong các hoạt động của các tế bào thần kinh, của cơ và đặc biệt nhất là tế bào của tim.

  • Đối với các hoạt động của thần kinh và của cơ: Trong các tế bào của cơ thể, lượng kali chiếm đến hơn 98%, nó giúp điều chỉnh các hoạt động của thần kinh, của cơ diễn ra liên tục, năng động hơn.
  • Kali cũng rất cần thiết cho các hoạt động chức năng bình thường của cơ, bao gồm cả cơ vận động chủ ý cũng như các cơ vận động không có chủ ý. Khi nồng độ của kali bị thiếu trầm trọng, nó có thể làm ảnh hưởng đến chức năng hoạt động của tim, có thể khiến cho tim ngừng đạp và nặng nhất là có thể dẫn đến tử vong

Định nghĩa về bệnh hạ kali máu

Hạ kali máu là một loại rối loạn điện giải trong cơ thể, dùng để chỉ mức độ của kali có trong máu thấp hơn so với mức độ thông thường cần có. Hạ kali máu có thể dẫn đến tử vong nếu như người bệnh không được xử trí và cấp cứu kịp thời.

Một cơ thể bình thường sẽ có nồng độ của kali trong máu rơi vào khoảng từ 3,6 – 5,2 mmol/l. Các đối tượng có nồng độ của kali trong máu dưới mức 2,5 mmol/l cần phải được cấp cứu sớm, nếu không sẽ đe dọa đến tính mạng.

Hạ kali trong máu cực kỳ nguy hiểm, đặc biệt, đối với những bệnh nhân đang mắc các bệnh lý mãn tính như tắc nghẽn phổi mãn tính, suy tim,... thì mức độ nguy hiểm được nhân lên gấp bội nếu như không được cấp cứu sớm.

Các nguyên nhân gây hạ kali máu

Do các tổn thương liên quan đến thận

Các tổn thương hoặc các bệnh lý liên quan đến thận sẽ khiến cho nồng độ của kali trong máu bị suy giảm, gây nguy hiểm cho người bệnh. Các tổn thương đó có thể là:

  • Bị rối loạn thận như mắc phải chứng nhiễm toan trong ống thận tuýt I, tuýt II , thường gặp ở các bệnh nhân đang điều trị bệnh thận cấp tính hoặc bệnh thận mãn tính
  • Bệnh Cushing
  • Do thiếu hụt hàm lượng của magie, bị hạ nồng độ clo trong máu, tăng nồng độ của calci
  • Có động mạch thận bị hẹp
  • Do bị đái tháo đường nhưng không kiểm soát được
  • HC Bartter hay HC Fanconi
  • Mắc bệnh bạch cầu
  • Mắc một số các rối loạn về thận như bị u tế bào ở cạnh cầu thận, bị ung thư thận,...

Bị mất hàm lượng kali thông qua đường tiêu hóa

  • Hiện tượng nôn mửa
  • Bị thụt tháo hoặc sử dụng các thuốc có tác dụng nhuận tràng
  • Bị tiêu chảy nặng
  • Bệnh nhân sau khi phẫu thuật ruột non
  • Bệnh nhân dẫn lưu mật

Do ảnh hưởng của quá trình sử dụng thuốc

Quá trình sử dụng thuốc trong điều trị một số bệnh có thể khiến cho nồng độ của kali suy giảm. Có thể kể tới một số loại thuốc như:

  • Thuốc có tác dụng lợi tiểu, đào thảo kali như furosemid,...
  • Thuốc có tác dụng điều trị thiếu hụt hàm lượng của acid folic, thiếu hụt vitamin B12
  • Các loại thuốc như Natri bicarbonat, Glucose và thuốc Insulin,...
  • Một số loại thuốc có tác dụng kiềm máu
  • Các thuốc thuộc nhóm Corticoid
  • Một số loại thuốc kháng sinh như: amphotericinB, insulin, aminoglycosides, rifampicin,...
  • Thuốc có tác dụng chống nấm amphotericin B,...

Do hàm lượng kali đưa vào cơ thể không đủ

Đó có thể là do các hiện tượng như:

  • Thiếu ăn hoặc đang tuân theo một chế độ ăn kiêng
  • Bị nghiện rượu nặng
  • Thực hiện phẫu thuật giảm béo
  • Bị nhiễm kiềm máu
  • Mắc phải chứng bệnh cuồng ăn và ăn uống vô độ
  • Bị lười ăn, biếng ăn,...

Các triệu chứng của bệnh hạ kali máu

Các triệu chứng lâm sàng

Bệnh nhân có nồng độ kali trong máu thấp có thể xuất hiện các triệu chứng như:

  • Triệu chứng biểu hiện trong hệ thần kinh như bị yếu cơ, cơ thể mệt mỏi, đau các cơ, bị táo bón, chuột rút,...
  • Các triệu chứng biểu hiện ở hệ tim mạch như bị rối loạn nhịp tim, tụt huyết áp, nghe tim xuất hiện cảm giác như đang có âm thổi ở tâm thu,...

Các triệu chứng cận lâm sàng

  • Kết quả đo điện tim cho thấy: đoạn QT thường kéo rất dài, các nhịp tim bị loạn và có thể bị xoắn đến đỉnh điểm. Ngoài ra, kết quả điện tim còn xuất hiện với rất nhiều dạng khác nhau như dạng sóng chữ U, ST bị chênh xuống hay sóng chữ T dẹt,...
  • Có kết quả xét nghiệm nồng độ kali trong máu giảm, dưới 3,5 mmonl/l

Các đối tượng nào có nguy cơ mắc phải căn bệnh hạ kali máu?

  • Phụ nữ có tỉ lệ mắc bệnh cao hơn nam giới vì phụ nữ rất hay ăn kiêng, ăn không đủ chất
  • Các đối tượng hay ăn kiêng, ăn uống không đủ chất
  • Các đối tượng thường xuyên phải nằm lâu, phải nuôi dưỡng cơ thể thông qua các ống thông dạ dày
  • Đối tượng mắc một số căn bệnh liên quan đến đường tiêu hóa như bị tiêu chảy, bị dò đường tiêu hóa, bị loét dạ dày,...
  • Bệnh nhân đang điều trị bằng một số loại thuốc như thuốc lợi tiểu, các loại thuốc steroid, thuốc kháng sinh hay thuốc có tác dụng giãn phế quản,...

Các biến chứng của bệnh hạ kali máu

Hạ kali máu có thể xuất hiện các biến chứng nguy hiểm như:

  • Làm chậm nhịp tim
  • Làm giảm sức co bóp của cơ tim
  • Gây rối loạn nhịp tim, trường hợp nặng có thể gây ngừng tim và dẫn đến tử vong
  • Suy hệ hô hấp do bị liệt cơ hô hấp
  • Bị liệt tứ chi,...

Chuẩn đoán bệnh hạ kali máu

Chuẩn đoán bệnh

Bác sĩ sẽ tiến hành một số xét nghiệm để chuẩn đoán bệnh hạ kali máu. Nếu như kết quả xét nghiệm dưới 3,5 mmol/l, tức là bạn đang nằm trong nguy cơ bị hạ kali, cần phải tiến hành điều trị và kiểm soát lại nồng độ của kali. Các xét nghiệm mà bác sĩ thực hiện gồm có:

  • Xét nghiệm máu: Tác dụng của xét nghiệm máu là để kiểm tra nồng độ của kali, magie, photpho,... và kiểm tra chức năng hoạt động của thận
  • Thực hiện điện tâm đồ ECG nhằm tác dụng phát hiện những thay đổi điện thế đang xảy ra tim cũng như các loại rối loạn nhịp tim đang xảy ra do nguyên nhân nồng độ kali trong máu thấp
  • Ngoài ra, bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh đo nồng độ của digoxin để kiểm tra nhịp tim của người bệnh nếu như đang sử dụng các chế phẩm của digitalis

Chuẩn đoán mức độ của bệnh

Sau khi nhận được kết quả xét nghiệm, bác sĩ sẽ phân tích, chuẩn đoán bệnh theo 3 mức độ sau:

  • Mức độ nhẹ: Người bệnh không có bất kỳ triệu chứng lâm sàng nào và kết quả điện tâm đồ không có dấu hiệu bất thường
  • Mức độ vừa phải: Người bệnh có một số triệu chứng lâm sàng như bị chuột rút, bị chướng bụng và kết quả điện tâm đồ cho thấy xuất hiện sóng chữ T dẹt và đoạn ST bị chênh xuống nhưng hoàn toàn không xuất hiện các triệu chứng nặng của bệnh như bị rối loạn nhịp tim hay bị liệt hệ thần kinh các cơ
  • Mức độ bệnh nặng: Người bệnh xuất hiện các triệu chứng lâm sàng nguy hiểm như bị yếu cơ, bị liệt cơ, rối loạn nhịp tim,...

Điều trị bệnh hạ kali máu

Sử dụng liệu pháp thay thế kali

Khi có kết quả chuẩn đoán bệnh chính xác, nếu như ở mức độ nhẹ, người bệnh có thể bổ sung thêm kali cho cơ thể bằng cách sử dụng kali ở dạng lỏng hoặc dạng viên. Phương pháp này rất an toàn, chi phí điều trị hợp lý, hiệu quả hấp thu cao. Tuy nhiên, cần phải sử dụng ở liều lượng vừa phải bởi nếu sử dụng ở hàm lượng cao có thể gây kích ứng dạ dày và dẫn đến hiện tượng nôn mửa.

Đối với kết quả chuẩn đoán bệnh ở mức độ nặng, người bệnh xuất hiện các triệu chứng nặng như rối loạn nhịp tim,... thì cần được truyền kali vào tĩnh mạch. Qúa trình truyền diễn ra rất chậm và cần phải được theo dõi sát sao, thường xuyên trong nhiều giờ liên tiếp để có thể hạn chế các rủi về về tim, hạn chế quá trình gây kích ứng mạch máu. Đối với những bệnh nhân nặng cần phải được cấp cứu và theo dõi tại bệnh viện, không nên để điều trị và  theo dõi tại nhà.

Điều trị các nguyên nhân gây ra hiện tượng hạ kali máu

Tìm hiểu rõ nguyên nhân gây hạ kali máu là gì sẽ giúp bạn có liều trình điều trị thích hợp hơn:

  • Điều trị bệnh tiêu chảy
  • Ngưng hoặc nên hạn chế sử dụng các loại thuốc có tác dụng gây hạ kali trong máu
  • Nếu như phải điều trị bằng các loại thuốc gây hạ kali trong máu, người bệnh cần phải song song bổ sung thêm nhiều loại thực phẩm giàu kali như chuối, cà chua, cải trắng, đậu đen,... để bù đắp hàm lượng hàm lượng kali bị thiếu hụt
  • Nên tiến hành kiểm tra các sự chuyển hóa để phát hiện sự bất thường cũng như thường xuyên kiểm tra hàm lượng của magie trong máu,...

Cách phòng ngừa bệnh hạ kali máu

Để có thể hạn chế được các hiện tượng gây hạ kali máu, bạn cần phải lưu ý một số điều sau đây:

  • Tránh các hoạt động nặng và kéo dài, nên luyện tập hoặc hoạt động ở cường độ vừa phải 
  • Nếu người bệnh bị tiêu chảy cấp hoặc đi tiểu nhiều lần do sử dụng các thuốc lợi tiểu nên bù lượng kali bị mất bằng việc sử dụng các loại thực phẩm có nhiều kali
  • Hạn chế sử dụng các loại thuốc có thể gây hạ kali máu. Trong trường hợp buộc phải sử dụng, bạn nên thường xuyên theo dõi lượng kali trong máu để có thể dự phòng và điều trị khi cần thiết
  • Bổ sung cho cơ thể nhiều loại thực phẩm chứa nhiều kali như chuối, bí đỏ, dưa hấu, củ cải, đậu đen, đậu trắng, khoai lang, khoai tây, sữa chua,...

Hạ kali máu là một căn bệnh hết sức nguy hiểm. Vì vậy, để đảm bảo an toàn sức khỏe của bản thân, nên xây dựng chế độ ăn uống khoa học, hợp lý và xây dựng chế độ khám sức khỏe định kỳ để có thể phát hiện được bệnh sớm và có thể kiểm soát được bệnh.

*Nội dung bình luận không được để trống và phải có ý nghĩa và không quá ngắn dưới 30 ký tự.

Bạn hãy xem lại nội dung câu hỏi trước khi gửi. Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu. Nội dung dài hơn 30 ký tự. Các thông tin về triệu chứng, thời gian phát bệnh, quá trình khám chữa trước đây (nếu có)... sẽ rất hữu ích cho bác sĩ.

Tiếp theo, vui lòng cung cấp thêm thông tin về bệnh nhân để bác sĩ có thể tư vấn cụ thểnhất.

Bạn vẫn có thể sửa lại nội dung câu hỏi trong vòng 1 giờ kể từ thời điểm gửi đi.

Bạn phải đăng kí là thành viên của hỏi bác sĩ.

*Họ tên không được để trống.
*Email không được để trống.
*Số điện thoại không được để trống.
*Điạ chỉ không được để trống.