163 Tổng các loại bệnh

Chấn thương sọ não: Nguyên nhân gây tử vong đứng thứ 3 thế giới

Chấn thương sọ não là gì?

Chấn thương sọ não là hiện tượng đầu bị van đập vào một vật thể cứng nào đó. Các hiện tượng như có vật thể bị xuyên qua mô não hoặc xuyên qua các mảnh vỡ hộp sọ cũng có thể gây nên các chấn thương cho sọ não.

Khi não bị tổn thương có thể xảy ra các hiện tượng như chảy máu não, chấn động mạnh khiến não bị bầm dập hoặc bị rung động. Trong trường hợp bệnh nhân bị chấn động nhẹ có chỉ ảnh hưởng tới các tế bào của não. Tuy nhiên, trong trường hợp bị nặng, có thể khiến não có những tổn thương sâu sắc rách mô, chảy máu,... Các tổn thương đó có thể để lại các biến chứng nguy hiểm buộc người bệnh phải chung sống cả đời với nó hoặc cũng có thể dẫn đến tử vong.

Đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao nhất

Đó là các đối tượng:

  • Trẻ em dưới 4 tuổi
  • Thanh niên trong độ tuổi từ 15 – 24, đặc biệt là nam giới, các chấn thương chủ yếu do tai nạn giao thông và tai nạn nghề nghiệp
  • Người cao tuổi từ 60 tuổi trở lên, bị chấn thương chủ yếu do ngã và va đập vào một vật thể cứng gây tổn thương

Nguyên nhân của bệnh chấn thương sọ não

Nguyên nhân gây nên chấn thương sọ não là do các tác nhân ngoại lực tác động lên phần đầu của conn người. Các tác nhân hàng đầu phải kể đến đó là:

Tai nạn giao thông

Tai nạn giao thông là nguyên nhân chủ yếu gây nên chấn thương sọ não và gây nên cái chết thương tâm cho bao nhiêu người. Một cú va chạm giữa các thực thể xe máy, xe ô tô, xe đạp, người đi bộ vô tình va đập đến phần đầu có thể gây chấn thương não.

Ở thể nhẹ, chúng có thể khiến cho người bệnh bị chấn thương não nhẹ. Nhưng trong những vụ tai nạn khủng khiếp có thể khiến cho người bệnh bị chảy máu não, xuất huyết não, vỡ hộp sọ và kinh khủng nhất là bị tử vong.

Bị ngã

Các hoạt động như leo cầu thang, đi ở những chỗ bị trơn trượt hay đơn giản là ngã trong bồn tắm,... khiến cho phần đầu của bạn va vập nhẹ hoặc mạnh vào nền nhà hay vào bất kỳ một đồ vật cứng xung quanh nào đều có thể gây ra những tổn thương cho não.

Đặc biệt, đối với người cao tuổi cần phải chú ý đến nguyên nhân này. Bởi hiện nay, có rất nhiều các bệnh nhân bị chấn thương não do bị ngã hoặc sau các chấn động tâm lý hay do bệnh tật khiến bệnh nhân bị ngã.

Do vấn đề bạo lực

Bao lực gia đình, bạo lực, xung đột giữa người với người trong quá trình tranh chấp cũng có thể khiến cho con người sẵn sảng cầm một cái cây, khúc gỗ để đánh đối phương. Trong trường hợp may mẵn, ngoại lực tác động không động đến phần đầu của người bị hại thì chỉ gây nên những tổn thương ở mô mềm hoặc tổn thương da.

Nhưng ngược lại, nếu ngoại lực tác động đó không may va vào phần đầu sẽ khiến cho người bệnh bị chấn thương sọ não.

Bị một vật thể rơi vào đầu

Ta không thể bỏ qua nguyên nhân này được bởi khi bị một vật thể cứng rơi cũng có thể gây nên căn bệnh này. Đặc biệt là đối với những người lao động chân tay, làm những công việc nặng như vác gỗ, thợ xây,... thì có tỉ lệ bị chấn thương sọ não do nguyên nhân trên cao hơn.

Chấn thương trong thể thao

Chấn thương sọ não cũng có thể do các môn thể thao hoạt động mạnh, đòi hỏi cần phải có nhiều sức lực như đá bóng, đấm bốc, trượt ván, đua xe,...

Các triệu chứng của chấn thương sọ não

Các tổn thương nguyên phát có thể xuất hiện (Tổn thương xảy ra ngay sau khi não bị chấn thương)

  • Rách da đầu, bị mất máu, tụt huyết áp và thậm chí là bị tử vong
  • Bị rạn nứt hoặc bị vỡ hộp sọ
  • Gây tụ máu ở ngoài và dưới màng cứng
  • Dập não, cháy máu não
  • Gây thoát dịch não ra bên ngoài
  • Nạn nhân có thể rơi vào tình trạng hôn mê sâu và mất đi ý thức

Các tổn thương thứ phát xảy ra (Tổn thương sau khi xảy ra các chấn thương)

  • Bị tụ máu trong sọ não: Đó là hiện tượng khi bị tổn thương, máu chảy nhiều sẽ bị tụ lại, làm tăng thêm áp lực trong nội sọ, gây nên các tổn thương cho tế bào não
  • Bị phù não: Đây là hiện tượng gây tích tụ nước bất thường trong các tế bào não do sự tổn thương của màng tế bào
  • Bị dãn não: Xảy ra do máu chảy khiến cho đường lưu thông của phần nước não tủy bị tắc
  • Ngoài ra còn xuất hiện các hiện tượng như: thiếu máu não, viêm màng não, bị áp xe,... Các tổn thương này có thể dẫn đến tử vong cho người bệnh

Các triệu chứng bị chấn thương sọ não ở trẻ

  • Trẻ thay đổi thói quen ăn uống
  • Xuất hiện tình trạng khó chịu
  • Trẻ khóc dai dẳng và rất khó để có thể dỗ trẻ ngừng khóc
  • Bị động kinh
  • Ngủ nhiều, hay ngủ
  • Trẻ không hay hoạt động như trước nữa

Chấn thương sọ não để lại hậu quả gì cho người bệnh?

Chấn thương sọ não là một căn bệnh nguy hiểm, nó để lại hậu quả vô cùng nặng nề đối với bản thân người bệnh cũng như gia đình của họ.

Sau khi bị chấn thương, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như bị tụ máu, thiếu máu não, phù não, chảy máu não,... mà nó còn có thể để lại rất nhiều các biến chứng nguy hiểm như: suy giảm trí nhớ, có thể bị mất trí nhớ, trí tuệ bị sa sút, có thể xuất hiện các triệu chứng liên quan đến cột sống, bị động kinh, tàn phế, đau đầu, bị teo não,...

Ngoài ra, trong suốt quá trình nằm viện để điều trị, bệnh nhân sẽ phải trải qua rất nhiều đau đớn về thể xác và tinh thần. Gia đình phải chi trả rất nhiều tiền để điều trị.

Bác sĩ sẽ chuẩn đoán chấn thương sọ não như thế nào?

Phương pháp thang điểm glasgow

Phương pháp này được sử dụng để mô tả mức độ của ý thức của bệnh nhân bị chấn thương. Nó được xác định bằng các điểm sau:

  • Điểm mở mắt
  • Điểm đáp ứng tốt nhất trong lời nói
  • Điểm đáp ứng tốt nhất trong vận động

Trong đó, điểm cao nhất sẽ là 15 điểm và điểm thấp nhất là 3 điểm.

Chuẩn đoán hình ảnh

Bác sĩ có thể tiến hành chụp CT cắt lớp hoặc chụp công hưởng từ để xác định khả năng bị chấn thương sọ não của bệnh nhân.

Chụp CT có tác dụng tái hiện lại toàn bộ tình trạng của não bộ ngay sau khi được cấp cứu: tình trạng gãy xương, bị chảy máu, tụ máu, bầm não,...

Chụp công hưởng từ thường được sử dụng ngay sau khi tình trạng của bệnh nhân đã có sự ổn định rõ rệt hoặc bệnh nhân không có sự phát triển trong các triệu chứng.

Điều trị chấn thương sọ não

Đối với các chấn thương nhẹ

  • Bệnh nhân cần được nghỉ ngơi hợp lý, sử dụng thuốc theo đơn của bác sĩ để có thể giảm bớt các cơn đau
  • Trong một số trường trường bệnh nhân cần được theo dõi để có thể được hỗ trợ khi cần thiết
  • Trong quá trình nghỉ ngơi, bệnh nhân hạn chế lao động quá sức khiến cho tình trạng bệnh ngày càng nguy hiểm hơn
  • Qua quá trình khám, bác sĩ sẽ xác định xem thời điểm nào là  thích hợp cho bệnh nhân bắt đầu lại các hoạt động thường ngày

Đối với trường hợp chấn thương từ trung bình cho đến chấn thương nặng

  • Sẽ được chăm sóc và điều trị đặc biệt, chủ yếu là cung cấp cho bệnh nhân đủ oxi, máu tươi, duy trì ổn định huyết áp và phòng ngừa không để xảy ra thêm bất kỳ tổn thương nào khác.
  • Cần phải điều trị đồng thời các chấn thường khác có thể xảy ra như giảm thiểu các triệu chứng có thể xuất hiện do bị viêm, bị chảy máu não,....
  •  Phẫu thuật khi cần thiết để có thể giảm các tổn thương có thể gây ra cho mô não và giải quyết các vấn đề như: loại bỏ các cục máu đông, điều trị chảy máu não, ...

Điều trị nội khoa

  • Giảm áp lực có trong hộp sọ
  • Giữ cho lưu lượng máu luôn ở trạng thái bình thường
  • Sử dụng các liệu pháp có tác dụng hạ thân nhiệt
  • Tăng thông khí
  • Duy trì huyết áp ở mức ổn định

Điều trị ngoại khoa

  • Giải phẫu hộp sọ
  • Loại bỏ các cục máu đông nếu có
  • Phẫu thuật trong trường hợp sọ bị lún hở hoặc bị kín
  • Xử lý các vết thương liên quan đến tổn thương hộp sọ
  • Nếu xuất hiện các lưu dịch não tủy, cần phải đưa ra ngoài

Phục hồi chức năng sau chấn thương

Đây là một giai đoạn cực kỳ quan trọng đối với người bệnh. Tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe, khả năng của người bệnh mà sẽ có những bài tập vật lý trị liệu sao cho phù hợp với từng người.

Người bệnh có thể phải tập các kỹ năng đơn giản như đi bộ, nói chuyển, rèn luyện các hoạt động sống hàng ngày.

Mức độ phục hồi nhanh hay chậm còn tùy  thuộc vào khả năng của từng bệnh nhân.

Cách phòng tránh chấn thương sọ não

Để có thể hạn chế nguy cơ bị chấn thương sọ não, mỗi cá nhân có thể tự xây dựng cho mình cách thói quen sống khoa học, lành mạnh như sau:

  • Luôn luôn đội mũ bảo hiểm khi đang tham gia giao thông
  • Thắt dây an toàn khi tham gia giao thông bằng xe ô tô
  • Dùng các dụng cụ chuyên dụng để bảo vệ phần đầu khi tham gia các môn thể theo mạnh hoặc khi đang lao động ở nơi có nhiều mối nguy hiểm
  • Tuyệt đối không được phép lái xe khi đã uống rượu, bia
  • Không nên đi tông ở những nơi dễ bị trơn, trượt
  • Tuân thủ các luật lệ khi tiến hành tham gia giao thông
  • Trong nhà tắm nên có thêm thảm để chân để có thể hạn chế nguy cơ trơn trượt

Chấn thương sọ não là một căn bệnh nguy hiểm, để lại rất nhiều di chứng cũng hậu quả nặng nề cho bản thân người bệnh và gia đình của họ. Do vậy, bản thân mỗi người cần phải tự ý thức được cách phòng tránh, bổ sung thêm nhiều kiến thức để có thể tự bảo vệ tốt cho mình khỏi những nguy cơ có thể mắc phải.

*Nội dung bình luận không được để trống và phải có ý nghĩa và không quá ngắn dưới 30 ký tự.

Bạn hãy xem lại nội dung câu hỏi trước khi gửi. Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu. Nội dung dài hơn 30 ký tự. Các thông tin về triệu chứng, thời gian phát bệnh, quá trình khám chữa trước đây (nếu có)... sẽ rất hữu ích cho bác sĩ.

Tiếp theo, vui lòng cung cấp thêm thông tin về bệnh nhân để bác sĩ có thể tư vấn cụ thểnhất.

Bạn vẫn có thể sửa lại nội dung câu hỏi trong vòng 1 giờ kể từ thời điểm gửi đi.

Bạn phải đăng kí là thành viên của hỏi bác sĩ.

*Họ tên không được để trống.
*Email không được để trống.
*Số điện thoại không được để trống.
*Điạ chỉ không được để trống.