Thứ 5, Ngày 13 tháng 12 năm 2018, 06:27
Thứ 5, Ngày 19/12/2013, 05:56 GMT +07:00

Zona “ẩn nấp” ở người già

19/12/2013 05:56 3

Zona tuy không lây lan, nhưng lại có nguy cơ cao với những người chưa mắc thủy đậu lần nào và chưa tiêm phòng thủy đậu. Hiện đang là thời điểm cho bệnh Zona phát triển.

Bác sĩ Lương của phòng khám đa khoa Năm Châu giải thích: Vào tuổi trung, cao niên, khi hệ thống miễn dịch bị suy yếu, virus Varicella zoster đã từng gây bệnh thủy đậu cho người bệnh thời còn nhỏ vẫn "ẩn nấp” trong các tế bào thần kinh có cơ hội trỗi dậy và gây bệnh Zona. Người bệnh phải chịu đựng những cơn rát bỏng và đau nhức khủng khiếp cùng các biến chứng nguy hiểm (sẹo giác mạc, đau dây thần kinh, mù lòa…) nếu không điều trị sớm và đúng cách.
 
 
Ở người tuổi từ 45 trở lên, đặc biệt những người tuổi trên 50, bệnh Zona thường kéo dài và gây đau nhức nhiều
 
Virus Varicella zoster "thích ăn” da và thần kinh
 
Zona còn được dân gian gọi là bệnh "giời leo”. Niêm mạc đường hô hấp, màng tiếp hợp mắt là nơi virus Varicella zoster xâm nhập, đặc biệt vào tuần hoàn gây nhiễm trùng huyết, rồi khu trú ở gan, lách, thận… Từ các cơ quan này, virus đi đến da, phát triển nhân lên trong thời gian từ 7 – 12 ngày. Giai đoạn ủ bệnh, người bệnh sốt, ớn lạnh, mệt mỏi, nhức đầu, sau đó có cảm giác rát bỏng và đau nhức, vùng da nổi những vết sưng, mẩn đỏ, bóng nước. Các vết sưng đỏ, phồng rộp có đường kính 1 - 2 mm, mọc thành từng đám bao trùm khắp lưng, ngực, mặt. Mụn nước xuất hiện trên nền da màu hồng to dần có đường kính 9 - 10 cm, lúc đầu là dịch trong, sau đó đục như nước gạo, lan rộng thành từng vệt dài, ngoằn ngoèo, hóa mủ, vỡ ra, đóng vảy. Có khi mụn nước xuất huyết, hoại tử, loét... Vị trí tổn thương hay gặp là trán, mắt, giữa sườn, lưng, bụng, đùi, mông, bên cổ. Thông thường tổn thương chỉ phát ra một bên cơ thể như giữa sườn chạy từ xương sống ra giữa ngực, hoặc từ trán tới đường giữa trán, hay nửa mặt. Hiếm khi bệnh xuất hiện ở hai bên trừ khi dây thần kinh có nhánh nối với bên kia. Hạch vùng gần tổn thương nổi rõ, đau nhức. Diễn biến của bệnh Zona thường kéo dài khoảng 2 - 3 tuần tùy theo sức đề kháng của người bệnh. Với người trẻ tuổi, diễn biến bệnh nhanh, nhẹ và tự khỏi. Ngược lại, ở người tuổi từ 45 trở lên, đặc biệt những người tuổi trên 50, bệnh kéo dài và gây đau nhức nhiều. Có người bệnh khi đau 20 - 30 phút lại kèm theo cơn giật vài ba phút hoặc lâu hơn, nên càng dễ bị mệt mỏi, mất ngủ, ngủ không yên, đau tăng khi vận động. Với những người bị Zona vùng mặt, thường bị đau dữ dội nhất vì nơi này có dây thần kinh tam thoa. Tại một bên mặt bị tổn thương, người bệnh thấy tê liệt, liệt dây thần kinh gây méo mặt, méo miệng, viêm giác mạc, kết mạc mắt, thậm chí mù lòa…
 
Zona dễ bị chẩn đoán nhầm và có nhiều biến chứng nặng
 
Thông thường sau thời kỳ ủ bệnh, người bệnh có cảm giác rát bỏng và đau nhức vùng da nơi sẽ nổi mụn nước. Mỗi vùng da đều có một nhánh thần kinh da chi phối. Do vậy người bệnh có cảm giác đau nhức tùy theo nhánh thần kinh bị tổn thương như thần kinh liên sườn, thần kinh số 5, thần kinh tọa… Giai đoạn này, người bệnh tưởng mình bị đau tim do tức ngực (nếu bị ở nhánh thần kinh liên sườn trái), nên đã đi khám chuyên khoa tim mạch, hoặc đau thần kinh tọa đi khám chuyên khoa thần kinh, đau cơ xương khớp đi khám khớp, đau nhức mắt và nửa đầu trái đi khám thần kinh…
 
Vì vậy khi có những hiện tượng sốt, ớn lạnh, mệt mỏi, kèm theo nhức đầu, người bệnh cần đi khám chuyên khoa thần kinh càng sớm càng tốt. Không nên để đến khi mụn nước xuất hiện rồi tự mua thuốc hoặc nghe mách bảo để tự điều trị. Đặc biệt phải giữ gìn da sạch sẽ, tránh bội nhiễm. Nên dùng nước muối sinh lý (mua ở cửa hàng thuốc), hoặc nước muối nhạt để rửa vùng da bị tổn thương. Thông thường Zona có thể tự hết sau 7 - 10 ngày với người trẻ, khỏe. Tuy nhiên có không ít người bị bệnh không đi khám và điều trị tại các cơ sở y tế, mà lại nhờ đến thầy cúng dùng mực Tàu vẽ bùa, hoặc nhai gạo nếp, đỗ xanh sống đắp lên vùng da tổn thương. Bệnh không giảm mà càng làm cho chỗ tổn thương nhiễm trùng, hoại tử…
 
Về cơ bản, bệnh Zona thường có chỉ định điều trị bằng thuốc Acyclovir, hoặc Valacyclovir cùng thuốc Acetaminophen hoặc Ibuprofen để giảm đau, các vitamin nhóm B liều cao. Với những trường hợp đau nhức nhiều ở vùng da tổn thương, người bệnh có thể được dùng Prednison, Dexamethason ngắn ngày và liều giảm dần. Để giảm đau rát, người bệnh có thể được dùng kem bôi ngoài da. Nếu không chữa trị sớm và đúng cách, bệnh có thể ảnh hưởng đến mắt, dẫn đến sưng phồng mi mắt, đỏ và đau. Lâu dần có thể dẫn đến sẹo giác mạc ở mắt và ảnh hưởng đến thị lực. Nặng hơn có thể dẫn tới bệnh tăng nhãn áp trong cả quãng đời về sau, thậm chí gây mù lòa.
 
phongkhamnamchau.com