Thứ 3, Ngày 28 tháng 03 năm 2017, 05:07
Thứ 7, Ngày 30/11/2013, 10:06 GMT +07:00

Giá trị dinh dưỡng của một số loại thực phẩm hằng ngày

30/11/2013 10:06 62,073

Khi lựa chọn những thực phẩm trong chế biến món ăn hàng ngày, thực sự bạn đã hiểu về giá trị dinh dưỡng của các loại thực phẩm đó chưa?

Ăn uống là một trong những nhu cầu cơ bản của con người, lựa chọn những thực phẩm thông minh để xây dựng các chế độ ăn hợp lý cho từng lứa tuổi, trạng thái sinh lý, bệnh lý là bài toán khó với các bà nội trợ.
 
1. Trứng
Trứng là loại thức ăn có giá trị đặc biệt cao, có đủ protein, lipit, gluxit, vitamin, khoáng chất, men và hoocmon. Các chất này có tỉ lệ tương quan với nhau rất thích hợp, đảm bảo cho sự lớn và phát triển của cơ thể.
 
 
Các chất dinh dưỡng tập trung chủ yếu ở lòng đỏ, trong đó nước chiến 48,7%, lipit 32,6 %, protein 16,6 %, gluxit 1% và khoáng chất 1,1%. Protein ở trứng có thành phần axit amin tốt không thể thiếu trong bữa ăn hàng ngày. Lipit và vitamin ở trứng thường được tập trung ở lòng đỏ, chất khoáng tập trung ở vỏ cứng. Sắc tố của lòng đỏ trứng được tạo bở carotenoit, xantofin…có nhiều ở cây xanh, loại thức ăn tự nhiên của gia cầm. Độ đồng hóa của lòng đỏ và lòng trắng trứng không giống nhau. Lòng trắng trứng thường khó hấp thu hơn so với lòng đỏ. Tuy nhiên người khỏe mạnh không nên ăn quá 6 quả trứng/ tuần vì nó chứa nhiều cholesterol.
 
2. Ngũ cốc
Ngũ cốc là nguồn chính cung cấp năng lượng trong bữa ăn hằng ngày của người Việt, đồng thời đây cũng là nguồn cung cấp protein thực vật và vitamin B1 khá dồi dào. Một số loại ngũ cốc thường được sử dụng ở nước ta như là gạo, ngô, khoai, bột mỳ hay đậu đỗ. Giá trị dinh dưỡng của gạo phụ thuộc vào đất đai khí hậu, xay xát, bảo quản và chế biến. Trong gạo, gluxit chiếm tới 70-80% và tập trung ở phần lõi hạt gạo, protein trong gạo chiếm 7-7,5%. Gạo xay xát càng trắng thì lượng gluxit càng cao tuy nhiên lượng protein càng giảm. Trong gạo chứa ít Ca, nhiều P nên dễ gây ra toan máu.  Quan trọng hơn, gạo cung cấp nguồn vitamin B, B1 (0,38mg%) khá dồi dào và tập trung ở phần bên ngoài cùng, do đó nếu xay xát kỹ thì B1 sẽ mất nhiều theo cám.
 
 
Một số loại ngũ cốc cũng thường được sử dụng so với gạo là ngô. Trong ngô chứa 8,5 – 10 % protein, 4-5% lipit. Gluxit trong ngô chiếm khoảng 60% chủ yếu là tinh bột. Ngô non còn có thêm đường đơn và đường kép. Tuy nhiên ngô giống với gạo vì lượng canxi nghèo nàn, lại giầu phôt pho nên rất dễ gây ra hiện tượng toan máu.
 
Bột mỳ là một loại ngũ cốc thường được sử dụng để làm bánh và được sử dụng như loại lương thực chính ở các nước phương tây. Bột mỳ có chứa protein albumin và globulin còn các thành phần dinh dưỡng khác như gluxit, lipit, vitamin và khoáng trong bột mỳ cũng giống như gạo.
 
Khoai, sắn cũng được sử dụng như một loại lương thực chính ở một số địa phương nước ta. Nói chung khoai sắn ngèo chất dinh dưỡng và năng lượng. Ví dụ khoai lang chứa 0.8% protein, 0.2% lipit, 28.5% gluxit…Sắn thì nghèo protein lysine, tryptophan và các axit amin chứa lưu huỳnh khác.
 
Đậu đỗ và các hạt có dầu cũng cung cấp năng lượng ngang với ngũ cốc, protein cao từ 17 đến 25 % riêng đậu tương là 34% cao gấp 2 lần so với ngũ cốc, chất béo từ 1 đến 3%, và các loại vitamin nhóm B, PP, Ca, Fe…
 
3. Rau quả
Rau quả có vai trò đặc biệt trong dinh dưỡng, cung cấp cho cơ thể nhiều chất có hoạt tính sinh học, đặc biệt là khoáng chất kiềm, vitamin, pectin và axit hữu cơ. Ngoài ra trong hoa quả còn có các loại đường tan trong nước, tinh bột và xenluloza. Một đặc tính sinh lý quan trọng là rau quả gây ra cho ta cảm giác thèm ăn và kích thích tiêu hóa. Bữa ăn có rau tạo điều kiện thuận lợi cho sự tiêu hóa hấp thu các chất dinh dưỡng khác.
 
 
Xét đến thành phần dinh dưỡng của rau ta không thể quên nhắc tới rau chứa 70-95% là nước do đó rất khó bảo quản nhất là mùa hè. Lượng protein chứa trong rau thấp 0.5- 1.5% nhưng lyzin và metionin cao, phối hợp tốt với ngũ cốc. Gluxit trong rau thấp 3-4% và dễ chuyển hóa sang dạng hòa tan ở ruột.  Ngoài ra rau là nuồn vitamin C, carotene, kháng kiềm K, Ca, Mg và sắt cho khẩu phần ăn hàng ngày đặc biệt là các loại rau ngót, rau mùi, mùng tơi, cải sen, cải bắp, rau muống…
 
Đối với các loại hoa quả tươi, đặc biệt là hoa quả chín, thành phần dinh dưỡng cao so với rau. Lượng gluxit nhiều hơn rau và phần lớn dưới dạng đường đơn, đường kép như fructoza, glucoza, sacaroza. Quả cũng là nguồn cung cấp vitamin C như rau nhưng không có men ascorbinaza phân giải vitamin C. Quả cũng là nguồn cung cấp các chất khoáng kiềm chủ yếu là Kali, canxi và photpho. Đặc biệt quả chín cung cấp nhiều vitamin và khoáng chất có thêm nhiều chất chống oxy hóa. Do đó hãy thực hành thói quen ăn nhiều hoa quả để giúp cơ thể khỏe mạnh, đẩy lùi bệnh tật.
 
nhatkybe.vn