Thứ 3, Ngày 28 tháng 03 năm 2017, 05:11
Thứ 7, Ngày 30/11/2013, 09:39 GMT +07:00

Bệnh chốc, nguyên nhân và triệu chứng

30/11/2013 09:39 64,062

Chốc là bệnh nhiễm trùng nông ở da. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng 90% trường hợp gặp ở lứa tuổi sơ sinh và nhà trẻ, mẫu giáo.

Tỷ lệ mắc nam và nữ tương đương. Đặc trưng của bệnh là bọng nước nông, rải rác, nhanh chóng hóa mủ, dập vỡ đóng vảy tiết màu vàng. Bệnh thường do liên cầu, tụ cầu hoặc phối hợp cả hai.
 
Nguyên nhân gây bệnh chốc
Khoảng 50-70% căn nguyên gây bệnh chốc là tụ cầu vàng, còn lại là liên cầu hoặc phối hợp cả hai. Chủng liên cầu gây bệnh chủ yếu là liên cầu tan huyết nhóm A. Chúng có thể tạm trú ở niêm mạc mũi, sống vô hại trên da người bình thường cho đến khi xâm nhập vào cơ thể và lây lan lên các vùng da khác khi trẻ quẹt mũi, gãi đầu, tổn thương hay giữ vệ sinh không tốt. 
 
Vi khuẩn xâm nhập qua da, qua các sang chấn nhỏ vào lớp sừng và lớp gai, nhân lên, tiết độc tố làm tan rã những cầu nối liên kết giữa các tế bào gai, huyết thanh tụ lại tạo thành bọng nước dưới lớp sừng.
 
Khi chốc phối hợp cả liên cầu và tụ cầu thường gây nhiễm khuẩn với diện rộng. Nhiễm khuẩn tiên phát là liên cầu A, thứ phát là tụ cầu, nhưng chính tụ cầu lại tiết ra chất diệt vi khuẩn có tác dụng mạnh trên liên cầu A, nên nếu nuôi cấy bệnh phẩm chỉ phân lập được tụ cầu.
 
Những yếu tố thuận lợi cho sự phát triển của bệnh trước hết là độ tuổi. Tuổi nhỏ càng hay mắc, bệnh thường lan tỏa hơn. Khả năng mắc bệnh rất cao khi có tiếp xúc trực tiếp với người bị bệnh, dùng chung quần áo, ga giường, khăn mặt của người bị nhiễm bệnh.
 
Bên cạnh đó, thời tiết nóng ẩm, mùa hè, sinh hoạt đông đúc, chật chội, vệ sinh kém, trẻ suy dinh dưỡng cũng tăng nguy cơ mắc bệnh. Một số bệnh phối hợp như chấy rận, ghẻ, herpes, côn trùng đốt cũng là môi trường thuận lợi cho vi khẩn lây lan.
 
 
Triệu chứng lâm sàng
 
Chốc có bọng nước
Căn nguyên thường do tụ cầu và các thương tổn cơ bản. Khởi đầu là dát đỏ xung huyết, ấn xuống hoặc căng ra thì mất màu, kích thước từ 0,5-1cm, sau đó nhanh chóng tạo thành bọng nước trên nền dát đỏ.
 
Bọng nước nhăn nheo, xung quanh có quầng đỏ, không gây đau. Sau vài giờ thành bọng mủ đục từ thấp lên cao (đục từ chân bọng nước lên). Vài giờ hoặc vài ngày sau các bọng nước dập vỡ, đóng vảy tiết màu vàng nâu hoặc màu nâu nhạt giống màu mật ong. Nếu cạy vảy, ở dưới chỉ là vết trợt màu đỏ.
 
Sau khoảng 7-10 ngày, vảy tiết bong đi để lại dát màu hồng. Thương tổn khỏi không để lại sẹo, có thể để lại vùng da tăng sắc tố tồn tại một thời gian ngắn. Vị trí thường gặp ở mặt, nhưng có thể bị bất kì chỗ nào kể cả lòng bàn tay, bàn chân. Ở đầu vảy tiết làm bết tóc lại. Tuy nhiên rất hiếm gặp tổn thương niêm mạc.
 
Ở thể nặng hơn, bệnh nhân có thể bị viêm hạch lân cận, sốt, chất lỏng hoặc vết trợt đầy mủ và chuyển thành loét sâu.
Bệnh nhân có thể ngứa. Nếu gãi, các thương tổn sẽ lan rộng chàm hóa hoặc lan sang vùng da khác.
 
Chốc không có bọng nước điển hình (Thường do liên cầu tan huyết nhóm A):
Thương tổn ban đầu của hình thái này có thể là mụn nước, mụn mủ nhưng dập trợt rất nhanh trên nền da đỏ, tiết dịch ẩm ướt nên không có bọng nước điển hình. Bờ thương tổn thường có ít vảy da trông giống như bệnh nấm da. Vảy tiết phía trên có màu vàng mật ong hoặc nâu sáng có một quầng đỏ nhỏ bao quanh. Một số trường hợp có thể thấy các thương tổn vệ tinh ở xung quanh.
 
Vị trí hay gặp ở mặt, xung quanh hốc mũi, miệng hoặc tứ chi. Hình thái này thường gặp trên những trẻ bị viêm da cơ địa, ghẻ hoặc một bệnh da nào đó kèm theo bội nhiễm, hầu như không gặp thương tổn ở niêm mạc.
 
Bệnh thường khỏi sau 2-3 tuần, nhưng cũng có thể kéo dài, nhất là khi cơ thể có nhiễm ký sinh trùng, bị chàm hay gặp thời tiết nóng, ẩm ướt.
 
Các thể chốc
Căn cứ vào các triệu chứng, người ta phân căn bệnh này thành các thể khác nhau như chốc bọng nước lớn; Chốc hạt kê (Các thương tổn nhỏ, đồng đều, có thể nhầm với bệnh chàm), chốc hóa (Trên các thương tổn của bệnh da khác hình thành các thương tổn chốc, ví dụ chàm chốc hóa).
 
Ngoài ra còn có thể chốc lây ở trẻ sơ sinh hay còn gọi Pemphigus lây. Trước đây gọi là Pemphigus ở trẻ sơ sinh. Bệnh thường xuất hiện vào ngày thứ 4-10 sau sinh, các thương tổn là bọng nước rất nông, nhanh chóng trợt ra.
 
Bệnh nhân thường kèm theo sốt, có thể hạ thân nhiệt, tiêu chảy, nếu biến chứng có thể nhiễm trùng huyết, viêm phổi, viêm màng não, đe dọa tính mạng của trẻ, có thể tử vong rất nhanh. 
 
nhatkybe.vn